Sosyal Medya

Kürsü

M. Ali Akbulut: Dostluk ve Sevgi Köprüsü (1): Selamlaşma



İnsan toplumsal bir varlıktır. Toplum içinde yaşamanın ilk adımı iletişim içinde olmaktır. İletişimin ilk adımı ise selamlaşmadır. İnsanlar arası ilişkilerde selamlaşma bir güven kapısıdır. Nitekim selamlaşma ile açılan güven kapısından giren insan, hem kendisi hem de toplum için önemli kazanımlar sağlar.

İnsan ilişkilerinde bu kadar önemli olan "selamlaşma" nedir?
İnsanlık tarihi kadar eskilere uzanan selamlaşma; ilişkilerde "barış", "güven" ve "saygı" gibi güzel temennileri, "önemseme", "değer verme" ve "iyilik dileme" gibi ifade tarzlarını, "rahmet dileme", "bereket isteme", "sağlık ve huzur içinde olunmasını dileme" gibi duaları içerir. Aynı zamanda bir "saygı", "dostluk", "muhabbet" ve "sevgi" mesajıdır.

İnsan-insan ve insan-toplum ilişkilerinde hoşgörünün artmasına, barış ve huzurun sağlanmasına, aidiyet bilincinin güçlenmesine katkı sağlayan selamlaşma, insan topluluklarını bir arada tutmada ve birlikte yaşamalarında önemli bir davranıştır.

Arapça "s-l-m" kökünden gelen "selam" kelimesi; sağ ve sağlam olma, güvende olma, barışık olma, sağlık, selamet, barış ve güvenlik anlamlarına gelir. İslam Ansiklopedisi'nde selâmın (selâmet) "bedenî ve ruhî hastalık, eksiklik ve kusurlardan uzak olma" anlamında kullanıldığı aktarılır. Allah'a nispet edildiğinde ise "her türlü eksiklik, acz ve kusurdan, yaratılmışlara özgü değişikliklerden ve yok oluştan münezzeh olan, selâmetin kaynağı olup esenlik veren" şeklinde olduğu belirtilir. Selam, Allah'ın en güzel isimlerinden biridir.

Bir işe başlarken Allah'ın adıyla başlamak, inanan kişi için önemlidir. Yapılan o işin hayırla tamamlanması istenir. Her türlü kusur ve yetersizlikten Yaradan'a sığınılır. Besmele, her işe başlarken, o işin hayırlı ve bereketli sonuçlanması için yapılan bir duadır. Kul ile yaratıcı arasında kurulan bir köprüdür.

Selam ise insanlar arasındaki ilişkinin başlangıç noktasıdır. İnsanlar arası ilişkide güven oluşturan anahtar kelimedir. Bir iletişim kapısıdır. İnsanın muhatabına kendini ifade etme biçimidir. Sosyal ilişkilerin, insanlar arasındaki sağlıklı bağların mayasıdır. Güvenli ve sağlıklı bir ilişkinin teminatıdır. İlişkilerde var olan kırgınlıkların giderilmesinde izlenen bir tedavi yöntemidir.

İnsan tek başına yaşamak üzere yaratılmamıştır. Kendi cinsinden olanlarla birlikte yaşar. Bu da sosyal ilişkileri, sosyal organizasyonları ve sosyal birliktelikleri zorunlu kılar. Bir araya gelen insanlar, karşılaştıklarında "selam"laşarak güven mesajı verir. Kurulacak ilişkinin başlangıcı "selamlaşma"dır. Muhatabına güven, huzur, esenlik, başarı dilekleri gibi temennilerini ifade eden bir davranıştır. Bazen dil ile, bazen tebessüm ile, bazen beden diliyle, ama en çok da dil ile yapılan selamlaşma, insanlar arasındaki ilişkinin ilk adımıdır.

Selamlaşma, muhataptaki stresi, korkuyu ve kuşkuyu atarak, daha olumlu bir bakışla, güvenli ve inanarak bir ilişki kurulacağını gösterir. İnsanlar arası ilişkilerde her türlü olumsuzluğun bir tarafa konularak daha rahat bir ortamın oluşmasına yol açar. Kibir, gurur, üsttenci davranış, bencillik, düşmanlaştırıcı tavır gibi hastalıklara karşı adeta ilaç niteliğinde olan selamlaşma, muhataba "seninle aynı düzeyde, eşit şartlarda ilişki kurmaya hazırım" demektir.

Selamlaşma, muhatabına saygı duyduğunu, ona karşı muhabbet kapısı açtığını, yaptığı işlerde başarılı olması için dua ettiğini ifade eden bir tarzdır. Onun yaptığı işin kolaylaşmasını, bereketli ve verimli olmasını dilediğini gösterir.

Selamlaşma kültürü geçmişten günümüze her toplumda var olmuştur. Her toplumun kültürel kodlarına uygun bir selamlaşma tarzı vardır. Kültürel olduğu kadar inançla da koordineli yapılan selamlaşma, genel hatlarıyla saygı, dostluk, muhabbet, güven ve huzur dileklerini ifade eder.

Kişiler sadece karşılaştıklarında değil, birbirlerinden ayrılırken de vedalaşma niteliğinde selamlaşırlar. En yaygın selamlaşma biçimi "selamün aleyküm"dür. "Merhaba", "iyi günler", "kolay gelsin", "günaydın", "tünaydın", "iyi geceler", "hayırlı günler", "hayırlı işler" gibi ifadeler karşılaşmada; "güle güle", "Allah'a emanet ol", "Allah'a ısmarladık" gibi ifadeler ise vedalaşmada kullanılan, sağlık, esenlik ve mutluluk dileklerini içeren selamlaşma yöntemleridir.

Selamlaşma kültürünün yaygın olduğu toplumlarda ilişkiler daha sağlıklı yürür. Kültürel kodlara göre ifade tarzlarıyla birlikte beden diliyle yapılan selamlaşma da dikkate değer bir yere sahiptir. Anadolu kültüründe başı öne eğerek, sağ elin sol göğüs üzerine götürülmesi yaygındır. Sessiz ama beden diliyle yapılan selamlaşma da vardır. Aynı zamanda modern şehir hayatında, tarafların karşılaşmasıyla hafif baş eğerek tebessüm etmesi de giderek yaygınlaşan bir selamlaşma yöntemidir.

Bu selamlaşma tarzı, muhatabı önemseme, ona değer verme, güvenme, saygı duyma, onun için güzel dileklerde bulunma ve hayır-bereket dileme davranışıdır. Selamlaşma ifadesiyle sıcak dostlukların temeli atılır; sağlıklı bir iletişim için ilk adım atılmış, oluşturulan güven ortamı ile daha rahat bir diyalog kurulması sağlanmış olur. Hoşgörü ortamı hazırlanarak tarafların birbirine yönelik ön yargıları kırılır.

Selamlaşma ile karşılıklı nezaket gösterisi yapılır. Nezaketle oluşan iyi niyetli yaklaşımla her türlü olumsuz düşünce kırılır ve kalpler arasında daha sıcak ve samimi bir bağ kurulmuş olur. Karşılıklı iltifat, sevgi ve dostluk için bir anahtardır.

İslam toplumlarında en güzel selam; "selamün aleyküm" diyerek muhataba güven telkin ederken, karşıdaki kişinin de "ve aleyküm selam" diyerek "benden de sana zarar gelmez" mesajı vermesi şeklinde gerçekleşir. İnsanlar arasında selamlaşmanın yaygınlaştırılmasını isteyen İslam Peygamberi, Müslüman toplumların birbiriyle daha barışık ve daha güçlü bağlarla yaşamasını arzu eder. Selamlaşma, bir müminin kardeşine güven hediyesidir. Onun için hayır dilekleridir. Bir de Allah'ın kullarına, meleklerin insanlara selamı vardır. Bu da inanan insanlara en güzel hediyedir.

"Selâm olsun size! Ne mutlu size! Tertemiz geldiniz! Haydi, ebediyen kalmak üzere girin cennete!" denilen zümreden olmayı dileyerek... Selam olsun gönderilen bütün peygamberlere!

Ve selam ve muhabbetle...

M. Ali Akbulut

2 Yorum

  1. Hüdaverdi demirdelen

    Aralık 08, 2025 Pazartesi 21:55

    Selam ve dua ile yüreğine sağlık üstad

  2. محمد

    Aralık 02, 2025 Salı 13:18

    بسیار عالی بود.

* İşaretli tüm alanları doldurunuz.

Tasarım ve Kodlama BEYRİBEY BİLİŞİM