Sosyal Medya

Kürsü

Mustafa Özel'in kaleminden: Oruçla arın, oruçla güzelleş

Oruç, arınmaya açılan kapıdır. Muhasebesiz, arınma olmaz. Muhasebelerin özü ise devlet veya şirket muhasebesi değil, nefis muhasebesidir. Kişinin kendi nefsini, hesaba çekilmeden hesaba çekmesidir. Mü''minin kendi nefsinin muhtesibi olması; kendi nefsiyle beraber, diğer inananları da uyarma sorumluluğu taşıması ve onların uyarılarına açık olmasıdır.



A''raf sûresi 3. ayette şöyle buyruluyor: “Kendilerine (elçi, mesaj) gönderilen herkesi hiç şüphesiz hesaba çekeceğiz. Gönderilenlerin kendilerini de hesaba çekeceğiz.” Yani peygamberler de yaptıklarının hesabını vereceklerdir; çünkü insanüstü bir tabiatları yoktur; mesela melek değildirler.
 
İslam, muhasebedir. Muhtesib, İslam toplumunun hem itikadî hem iktisadî denetçisidir. Ekonomide “emr-i bi''l-maruf ve nehy ani''l-münker” ile görevli kişidir. İlk muhtesib Hz. Muhammed''dir (sav). Bir seferinde pazar yerindeki simsarlara uğrayan Hz. Peygamber, onlara daha güzel bir isimle hitap ederek şöyle buyurdu: “Ey tüccar topluluğu! Alış veriş esnasında çokça yemin ve boş laf edilir; bunun için sadakaya sarılın!” Peygamber''in atadığı beş muhtesibin ikisi kadındı. Demek ki pazar yerlerinde çok sayıda kadın ''tüccar'' vardı.
 
Yukarıdaki örnekte, Hz. Peygamber''in simsarlara, onların hoşuna gidecek tarzda “Ey tüccar topluluğu!” diye seslenmesi önemlidir. Denetim, kibarlıkla kaynaşmazsa sonuç vermez. Haklılık, kabalığı haklılaştırmaz. Hesaba çekme “sözlerin en güzeli” ile yapılmalıdır. İmam Gazali, uygunsuz uyarıya güzel bir örnek veriyor: Halife Me''mun, minberde kendisini sert bir dille eleştirip kusurlarını sayıp döken hocaya şöyle der: “Haklı olabilirsin, fakat güzellikle konuş. Allah Teala senden daha hayırlı birini (Hz. Musa) benden daha kötüsüne (Firavun) gönderdiği zaman, ona şöyle buyurdu: “Varın da ona yumuşak söz söyleyin. Olur ki öğüt dinler yahut korkar.” (Taha 44.)
 
Ramazan orucu Hicret''in 2. yılında ve üç aşamalı olarak farz kılındı. Resulullah Medine''ye geldiğinde, her aydan üç gün, bir de Aşure günü oruç tuttu. Sonra Allah ona orucu farz kıldı ve şu ayeti inzal buyurdu: “Ey inananlar! Oruç sizden öncekilere farz kılındığı gibi, Allah''a karşı gelmekten sakınasınız diye, size de sayılı günlerde farz kılındı. İçinizden hasta olan veya yolculukta bulunan, tutmadığı günlerin sayısınca diğer günlerde oruç tutar. Oruca dayanamayanlar, bir düşkünü doyuracak kadar fidye verir.” Bu ayetten sonra dileyenler oruç tutuyor, dileyenler de düşkün bir kimseye yemek yediriyor ve bunu orucun bedeli olarak yeterli görüyordu.
 
Sonra Allah başka bir ayet inzal buyurdu: “Kim gönlünden iyilik yaparsa o iyilik kendisinedir. Oruç tutmanız –eğer bilirseniz- sizin için daha hayırlıdır. Ramazan ayı ki onda Kuran –yol gösterici ve doğruyu yanlıştan ayırıcı belge olarak– indirildi. Sizden bu ayı idrak eden, onda oruç tutsun. Hasta veya seyahatte olan, tutmadığı günler sayısınca diğer günlerde tutsun.” (Bakara - 183-185) Artık mukim (seyahatte olmayan) ve sıhhatli kimsenin oruç tutması gerekli bir hüküm haline geldi. Ancak hasta ve yolcu kimselere oruç tutmama ruhsatı tanındı.
 
Oruç, hicrettir. Her büyük dönüşüm bir hicretten sonradır ve oruç, insanın nefsini denetim altına almasında gerçek bir hicret etkisi yaratır. Oruçlu insan, sayılı saatler boyunca da olsa, Rabbine hicret etmiştir. “Eğer bilirseniz, oruç tutmanız sizin için daha hayırlıdır.” Fidye sayesinde yoksul bir insanı sevindirseniz de, hicreti yaşamayan ruhunuz yoksul kalır.
 
Ruh yoksulluğu, ekonomik zenginlik içinde de olsa, insanları mutsuz yapar. Yüksek maaş ve kazançlara rağmen, çoğumuz itiraf etmeliyiz ki kalplerimiz bir türlü yatışmak bilmiyor. Ana/Ata yurdumuz Cennete kavuşmanın formülü oruç ayetinde belirtilmiştir: “Oruç sizden öncekilere farz kılındığı gibi, Allah''a karşı gelmekten sakınasınız diye size de sayılı günlerde farz kılındı.” Evet, Cennete kavuşmanın şartı, Allah''a karşı gelmekten sakınmaktır ve oruç, modern ekonomi diliyle söylersek, bu yolda insanoğluna sunulan en güçlü kaldıraçtır.
 
Kaynak: Yenişafak-Arşiv (Eylül 2007)

Henüz yorum yapılmamış.

* İşaretli tüm alanları doldurunuz.

window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-57160306-1');
window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-57160306-1');