Filistinlilerin temsilcilerini kim seçecek?

Filistin Halkının Haklarını Destekleme Uluslararası Kurumu (Haşd), Filistin Ulusal Konseyi’nin yeniden oluşturulması sürecinin tekelciliği ve dışlamayı pekiştiren bir yola dönüşmesine karşı uyarıda bulunarak, Filistinlilerin hem vatanda hem de diasporada katılımını güvence altına alacak demokratik mekanizmaların benimsenmesini, seçimlerin yerine atama ya da kapalı kapılar ardındaki uzlaşmaların geçirilmemesini istedi.

Kurum, 10 Eylül Perşembe günü yayımladığı açıklamada, Filistin halkının bulunduğu bir dizi yerde Ulusal Konsey üyelerinin seçilme mekanizmalarına ilişkin tartışma ve işlemlerin, sandalye dağılımı ve usuller üzerindeki bir anlaşmazlığın ötesine geçtiğini; ulusal meşruiyetin özüne ve Filistin Kurtuluş Örgütü’nün (FKÖ) Filistinlilerin kapsayıcı ulusal çatısı olma niteliğine dokunduğunu belirtti.

Açıklamada Ulusal Konsey’in “bir liderliğe, bir örgüte ya da bir yönetime ait özel bir kurum” olmadığı, bulunduğu farklı yerlerdeki Filistin halkını temsil eden bir kurum olduğu vurgulandı. Kurum, konseyin meşruiyetinin yenilenmesinin FKÖ Ana Nizamnamesi uyarınca Filistinlilerin iradesine ve özgür katılımına dayanması gerektiğinin altını çizdi.

Haşd, özellikle Filistin halkının dağınıklığı ve çok sayıda ülkeye yayılmış olması göz önünde bulundurulduğunda, bazı Filistin topluluklarında doğrudan ve kapsayıcı seçimler yapılmasının önünde nesnel güçlükler bulunduğunu kabul etti. Ancak bu güçlüklerin, atamayı yerleştirmenin ya da yukarıdan temsil dayatmanın gerekçesine dönüştürülmemesi gerektiğini vurguladı.

Kurum bunun yerine, mümkün olan en geniş katılımı güvence altına alacak istisnai, geçici ve şeffaf demokratik mekanizmalar üzerinde uzlaşılmasını ve nihayetinde Ulusal Konsey için doğrudan ve kapsayıcı seçimler yapılmasını istedi.

Bu bağlamda kurum, özellikle geleneksel seçimlerin yapılmasının mümkün olmadığı ülkelerde, Filistinlilerin bulundukları farklı yerlerden katılımına imkân tanıyabilecek seçeneklerden biri olarak elektronik kayıt ve oylamadan yararlanılmasına ilişkin daha önceki önerisini yineledi.

Herhangi bir elektronik sistemin dürüstlük, gizlilik, veri koruma ve seçmen kimliğinin doğrulanmasına ilişkin katı ölçütlere tabi tutulmasının; bunun yanı sıra bağımsız denetim, teftiş ile teknik ve hukuki testlerin uygulanmasının seçim sürecine ve sonuçlarına güven duyulması açısından zorunlu olduğunu belirtti.

Haşd’a göre diaspora Filistinlileri, Ulusal Konsey’in yapısına eklenen sayısal bir blok olarak ele alınamaz; onlar Filistin halkının ve ulusal karar alma sürecinin asli bir parçasıdır.

Kurum, atılacak her yeni adımın; siyasi güçlerin, toplulukların, halk birliklerinin, kurumların ve ulusal ile bağımsız şahsiyetlerin yurt dışındaki Filistinlilerin temsil mekanizmalarının şekillendirilmesine katılımını güvence altına almasını, her topluluğun kendine özgü koşullarının gözetilmesini, ancak bunun dışlama ya da atamaya kapı aralamamasını talep etti.

Halk birliklerinin, toplulukların ve toplumsal yapıların önceden belirlenmiş bir siyasi temsil üretmek için kullanılmasına karşı uyaran kurum, siyasi görüş ayrılığının, güçleri veya şahsiyetleri ulusal katılım hakkından yoksun bırakmanın aracına dönüştürülemeyeceğini kaydetti.

Kurum, FKÖ’nün krizinin sandalye sayısına ya da üye isimlerine indirgenemeyeceğini; meselenin meşruiyetin üretilme kuralları, katılım ve hesap verebilirlik mekanizmaları ile kurumların yenilenmesiyle ilgili olduğunu değerlendirdi.

Ulusal Konsey’in yeniden oluşturulmasının, FKÖ’yü demokrasi, çoğulculuk ve ulusal ortaklık temelinde yeniden inşa etmek için bir fırsat oluşturması gerektiğini; tekelciliği yeniden üretmenin ya da farklı siyasi ve toplumsal güçleri dışlamanın vesilesi olmaması gerektiğini söyledi.

Haşd, Gazze Şeridi’ne yönelik savaş, yerleşim faaliyetleri, ilhak ve sahada yeni oldu bittiler dayatma girişimleri karşısında, ulusal kurumların birliğinin yeniden sağlanmasının ve meşruiyetlerinin yenilenmesinin acil bir siyasi ve hukuki zorunluluk haline geldiğini vurguladı. Kurum, olağanüstü koşulların, tüm Filistinlileri temsil etmesi gereken bir kurumda halk katılımını devre dışı bırakmanın gerekçesine dönüştürülmesine karşı uyardı.

Kurum, Ulusal Konsey’in yeniden oluşturulmasına ilişkin ihtilaflı adımların durdurulmasını; güçlerin, örgütlerin, halk birliklerinin, toplulukların, kurumların, bağımsız şahsiyetlerin, Filistin topluluklarının temsilcilerinin, gençliğin, vatandaki ve diasporadaki sivil toplumun katılacağı kapsamlı bir ulusal diyaloğun başlatılmasını istedi.

Diyaloğun, Ulusal Konsey’in yeniden seçilmesi ve FKÖ’nün inşası için açık, yeknesak ve şeffaf kurallara varmasını; ulusal meşruiyetin yenilenmesinde esas olanın özgür, dürüst ve kapsayıcı seçimler olarak benimsenmesini talep etti.

Ayrıca elektronik oylamanın uygulanabilirliğini incelemek ve aşamalı olarak test etmek üzere seçim, hukuk, teknoloji ve bilgi güvenliği alanlarında uzmanlardan oluşan bağımsız ve profesyonel bir ulusal komisyon kurulmasını; buna paralel olarak halk birlikleri ve toplulukların demokratik esaslara göre yeniden işler hale getirilmesini ve seçilmesini istedi.

Haşd açıklamasını, FKÖ’nün gücünün liderliğin kurumlarını kontrol edebilme kapasitesiyle değil, Filistin halkını tüm bileşenleri ve bulunduğu tüm yerlerle temsil edebilme kapasitesiyle ölçüleceğini vurgulayarak tamamladı. Kurum, Ulusal Konsey’in yeniden oluşturulmasının güvenin, meşruiyetin ve ulusal ortaklığın yeniden kazanılmasına; “halkı kimin temsil edeceğini seçen liderlik” mantığından “kendisini temsil edecekleri seçen halk ve liderliği hesaba çeken kurumlar” mantığına geçilmesine bir başlangıç olması gerektiğini kaydetti.

Filistin Enformasyon Merkezi