Sosyal Medya

Tercüme Haber

Tercüme Haber: Koronavirüs ve Ramazan: Salgın Müslümanların oruç ayını nasıl etkileyecek?

Koronavirüs Ramazan’ı etkileyecek… Ama nasıl? Mübarek aydaki toplanmalar ne olacak? Middle East Eye açıklıyor. Koronavirüsün milyonları etkileyerek yayılmasının ardından 23 Nisan’da başlayacak olan Ramazan bu sene oldukça farklı görünebilir



Ramazan genellikle nasıldır?
 
Tüm dünyadaki Müslümanlar için Ramazan yılın en kıymetli aylarından biridir. Yılın bu 9. ayında Allah’ın Hz. Muhammed’e Kuran’ın ilk ayetlerini indirdiğine inanılıyor. 
 
Dünyadaki tahmini 1.6 milyar Müslüman bir ibadet şekli olarak gün doğumundan gün batımına kadar yiyecek ve içecek tüketmeyerek oruç tutacak. İslam Hicri takvimi kullanır. Bu da demek oluyor ki Ramazan tarihi her sene değişir. Müslümanlar oruç tutarak Allah’a ile ilişkilerini güçlendirebileceklerine, irade kazanacaklarına ve kendilerinden daha şanssız olanlara empati duyabileceklerine inanıyorlar. 
 
Bu ayın her gününde, Müslümanlar aynı zamanda dua etmek, Kuran okumak ve sadaka vermek gibi ibadetlerle inançlarıyla tekrar bağ kurmaya çalışacaklar, aynı zamanda da aile ve arkadaş ilişkilerini canlandıracaklar.  
 
Akşam oruç açmak ya da iftar yapmak Müslümanlar için insanların gerek evde gerek kamuya açık alanlarda toplandığı kesinlikle kitlesel bir olay. 
 
Oruçlu olunan saat güneşin doğuşu ve batışına bağlı ve bu durum oruçlu olunan saatlerin uzunluğunun bölgeden bölgeye değişmesine sebep olur. Örneğin, Londra’da oruçlu olunan süre Sydney’dekinden fazla olacak. Sadece fiziksel olarak oruç tutabileceklerin oruçlu olması beklenir. Yani sağlığı yerinde olmayan Müslümanlar istisna olabilir. 
 
Oruç tutanlar yeme içmenin serbest olduğu saatleri değerlendirmek için geç saatlere kadar uyanık kalacaklar. Şafak sökmeden yenen yemek olan ve kahvaltının alternatifi sayılan sahura kalkmak bir gelenektir. 
 
Kuran’ın Hz. Muhammed’e Ramazan ayının Kadir Gecesi denilen son on gecesinden birinde nazil olduğuna inanılıyor. Bazı Müslümanlar tamamen ibadete yönelip imanlarını güçlendirmek için bu son 10 günde camide uyuyup yaşamayı tercih eder. 
 
Ramazan hazırlıkları 2020’de ne gibi değişikliklere uğrayacak?
 
 
Ramazanı tatbik eden Müslümanlar haftalarını mutfağı geleneksel yemeklerini yapabilmek için gerekli malzemeleri temin etmek için ayırırlar.
 
Orta Doğu’da ve başka yerlerde mağazalar geleneksel ikramları ve dekorasyonları stokladığı için verimli bir sezon olur. Sokaklar şenlikli fenerler ve renkli ışıklar ile süslenirken, bazı sakinler ayın başlangıcını vurgulamak için hilal ve yıldız şeklinde süslemelerle süslüyor. 
 
Bu sene, bazı ülkelerde uygulanan sokağa çıkma yasakları ve kısıtlamaların yanında iş yerlerinin geç açılması, Müslümanların her zamanki gibi hazırlanmakta zorluk yaşayacakları anlamına geliyor. Örneğin Mısır’da hükümet 07.00-18.00 saatleri arasında sokağa çıkma yasağı ilan etti. 
 
Raflarda temel malzemeler kalmadığından birçok mağazada gıda kıtlığı yaşandı. Bazı işletme sahipleri müşterilerin alabileceği ürün sayısına kısıtlama getirdi ve bu da geniş aileler için alışverişi zorlaştırdı. 
 
İşletmeler de değişimden etkilenecek- birçoğunun evde izolasyon uyguladıkları için karı düştü ve bazıları tamamen kepenk indirdi. Salgın ile mücadelede yeni önlemler arasında çalışan sayısını azaltma ve toptancılardan tedarikte sıkıntı yaşandığı için stokları sınırlandırmak bulunuyor.  
 
Ramazan genellikle fırınlar, restoranlar ve el sanatları satıcıları için önemli bir dönem olduğundan bağımsız işletmeler ve satıcılar salgından en çok etkilenenler olacak. Ramazan süresince, menüler mevsimsel ikramlar içerirken, marketler bu aya özel hurma ve çerezler satar. 
 
Virüs orucumu nasıl etkileyecek?
 
Ramazanda oruç tutmak farzdır. Çocuklar, hamile, hayız veya emziren kadınlar, hasta insanlar ve seyahat edenler istisnadır. Koronavirüse yakalanmış insanlar eğer fiziksl olarak iyi hissetmiyorlarsa oruç tutmak zorunda değildir. 
 
Oruç birçok toplumda genelde tan yeri ağarmadan başlar. Ramazan boyunca Orta Doğu’nun bazı dar sokaklarında erken saatlerde davul sesi duyulabilir. Bu mahalle sakinlerini sahur için uyandıran ve onlara hayırlı ramazanlar dileyen Ramazan davulcusudur. Hatta bazı birbirine bağlı mahallelerde davulcular çocuklara isim isim seslenebilir. Bu sene sokağa çıkma kısıtlamaları dolayısıyla davul sesleri duyulmayabilir. 
 
 
Gün içinde ise birçok Müslüman yemeden içmeden uzak dururken çalışmaya ve okuluna devam eder.
 
Fakat koronavirüs salgını binlerce okulu ve milyonlarca insanı evden çalışmaya mecbur etti. Bu durum oruç tutan bazı insanlar için rahatlama sağlamış olabilir, işe gitmek için harcanan zaman gece uyanık kalınan saatler yerine uyuyarak değerlendirilebilir. 
 
Ramazanda yemek saatleri nasıl farklılık gösterecek?
 
Ramazan ay boyu süren çok kitlesel bir olay ama bu da koronavirüs salgınından oldukça etkilenebilir. 
 
Kelimenin tam anlamıyla “orucu bozmak” şeklinde tercüme edilen iftar akrabalar ve arkadaşlarla paylaşılan heyecanla beklenen yemektir.
 
 
Dünya genelinde hükümetler halkı birbirinden uzak tutmaya yönelik önlemler aldığı için, Covid-19 salgını büyük ihtimalle geniş ailelerin ve grupların toplanmasına engel olacak. Küçük bir yerde yaşayanlar da bu kalabalık buluşmalara katılamayacak. 
 
Genellikle yardım kuruluşları Müslümanların toplanıp oruç açması için herkese açık ve maddi durumu daha kötü olanların da yemek yiyebileceği iftar çadırları kurar. Bunlara ne olacağı bilinmiyor. 
 
Bazı Orta Doğu kurumlarının gün içinde gerçekleşmesi planlanan ofis buluşmaları ve basın etkinliklerini yapmak için kullandığı sahurlar da durumdan etkilenecek. 
 
Sosyal izolasyon uygulamalarını aşmak için bazı kuruluşlar ve camiler internet üzerinden seminerler ve video konferanslar düzenlemiştir. Örneğin Birleşik Krallığın normalde her Ramazan açık alanda iftar yapan Ramazan Çadırı Projesi, bu sene internet üzerinden seminerler düzenleyerek soruları ve Ramazan nasıl değerlendirmek gerektiği ile ilgili tavsiyeler verecek.
 
Oruç tutanlar salgından nasıl etkilenecek?
 
Ramazanda her akşam dünyanın dört bir yanında teravih denilen cemaatle kılınan namazlar eda edilir. Birlikte yapılan ibadetlerin daha fazla sevap getirdiğine inanıldığı için bu ibadetler cemaatle uygulanıyor. 
 
Bu dönemde camiler ibadet edenlerle dolar; daha popüler mekanlarda ibadet edenler sokaklara caddelere taşar. 
 
 
Fakat bu sene, Suudi Arabistan’daki Mescid-i Nebevi gibi pek çok cami virüsün yayılmasını durdurmak için kapılarını kapattı. 
 
Birleşik Krallıkta, Muslim Counsil of Britain (MCB) virüs öngörülen hızda yayılmaya devam ederse ibadet yerlerinin hizmete derhal son vermesi çağrısında bulundu. Amerika Birleşik Devletleri’nde, All Dulles Area Muslim Society toplamda 10 adet olan camilerinden beş vakit namazın cemaatle kılınmasının virüsün tehdidi sebebiyle durdurulduğunu söyledi. 
 
Amerika’daki Atlanta Mescidinin de aralarında bulunduğu bazı camiler Cuma namazından önce verilen vaaz olan hutbeyi canlı yayınlamaya başladı. Bu sanal cemaatler ibadet edenler evlerinden güvenle takip edebilsin diye Ramazan boyunca devam edebilir.
 
 
Orta Doğu’nun bazı bölgelerinde, günde beş kez camilerden okunan ezan insanları güvende kalmaya teşvik etmek için kullanılıyor. Kuveyt’te ezandaki “haydi namaza” ifadesi “evlerinizde namaz kılın” anlamına gelecek şekilde değiştirildi.
 
Koronavirüs kısıtlamaları hacıları nasıl etkiliyor?
 
Ramazan ayından önce ve bu ay boyunca, Suudi Arabistan'da Hz Muhammet'in doğum yeri de olan kutsal Mekke şehri dünyanın en yoğun ziyaret yerlerinden biri olur. Şehir, dünyanın dört bir yanından, inançlarıyla yeniden bağ kurmaya, af dilemeye, istekleri için dua etmeye olanak veren Umre ibadetini yerine getirmek için yıllarca para biriktirmiş milyonlarca Müslüman'ı kendisine çekmektedir.
 
27 Şubat'ta Suudi Arabistan, koronavirüsün yayılmasına sebep olacağı korkusuyla, ülkenin en kutsal bölgelerine olan seyahatleri geçici olarak askıya aldı. Çok sayıda hacı, yolculuklarını iptal etti.
 
 
Bu ayın başlarında, Mekke'deki Mescid-i Haram virüsün yayılmasını önlemek amacıyla boşaltılarak temizlendi.
 
Başka hangi ibadetler etkilenebilir?
 
Bazı müslümanlar, "sohbet/ dini sohbet" olarak bilinen bir çalışma bağlamında kendi inançları hakkında daha fazla bilgi edinmek amacıyla düzenli olarak toplanırlar.
 
Bu sıklıkla Ramazan ayı boyunca artar. Tartışmalar katılımcıların demografisine uygun olacak şekilde düzenlenir. Bu toplanmalar sırasında ibadetler ve dualar da olur. 
 
Birçok cami bu asırlarca süren geleneğe bir alternatif olarak, video konferans platformları ya da canlı yayınlar gibi online alternatifler sunacak.
 
Bu salgın sırasında yardım çalışmaları ne olacak?
 
Ramazan ayının merkezinde yardım faaliyetleri ve daha kötü durumda olanlara yönelik yardım çalışmaları vardır. Müslümanlar, bunun dinlerinin ana bir parçası olduğuna ve ay boyunca yapacakları bu iyilik hareketleriyle nimetlerin artacağına inanıyorlar.
 
 
Bağış toplama faaliyetleri genellikle büyük bir iftar yemeği ya da cemaatle namaz sonrası gibi ortak etkinlikler etrafında düzenlenir. 
 
Gönüllüler, genellikle kötü durumda olanlara erzak çantaları hazırlamak için bağış toplarlar. Bu yıl, pirinç, makarna ve mercimek gibi temel gıda yetersizliği yanında hareketliliğin de kısıtlanması, az geliri olan ya da geliri olmayan evlerin muhtemelen sıkıntı çekeceği anlamına geliyor. Mısır gibi ekonomik krizden etkilenen belirli ülkelerde, Ramazan bazı ailelerin et yediği tek zaman dilimi.
 
İslami bir yardım kuruluşu olan MCF'ye göre, Müslümanlar bu kutsal ay boyunca hayır amacıyla en az 160 milyon dolar bağışta bulunuyorlar.
 
Bu yıl ise bağışların çoğunun, online siteler aracılığıyla yapılması bekleniyor.
 
Başka hangi Ramazan gelenekleri bundan etkilenebilir?
 
Ramazan boyunca pek çok Müslüman inançlarını güçlendirmeye ve dünyalık şeylerden kaçınmaya çalışsalar da, Ramazan aynı zamanda TV programlarının yoğun saatlerde izleyici bulduğu dönemdir.
 
 
İnsanlar oruçlarını açmayı beklerken dikkat dağıtıcı bulduğundan, izleyici sayısı birden artabilir. Özellikle bu ay boyunca yayımlanmak üzere geniş bir seyirci beklentisiyle ünlü isimlerle sürükleyici günlük dramalar üretilir.
 
Fakat ramazan ekranında teslim süresi kısa; bu ay boyunca filmlerin çekimlere devam ettiğini söyleyen sektörün içinden bir isme göre yayın döneminde dizilerin %70i yayına yetişemiyor.
 
Peki ya Bayram ve Koronavirüs?
 
Ramazan, bir sonraki dolunayın görünmesiyle sona erer. Bu, üç gün sürecek Ramazan Bayramı'nın başlangıcına işaret eder.
 
 
Bayramın ilk sabahında yapılan cemaatle namaz ibadeti bütün toplumu, görüşmek, ibadet etmek ve bu ay içinde ilk kez gündüz vakti yemek yemek için bir araya getirir.
 
Orta Doğu'nun çoğunda, bayram çocukların yeni kıyafetler giydiği, para veya hediyeler aldığı, şeker yedikleri bir yemek ve şenlik zamanı olan ulusal bir tatildir. Aileler genellikle çocuklar için aktivitilerle ve yetişkinler için sosyal toplanmalarla dolu günler geçirirler.
 
Evler, ışıklarla, bayraklarla ve "Hayırlı Bayramlar!" yazan levhalarla dekore edilir. 
 
Fakat koronavirüs salgını nedeniyle, bu yıl bayramın Ramazan ayının kendisinden daha fazla etkilenmesi muhtemel. Cemaatle namaz dahil olmak üzere temel Ramazan gelenekleri evde gerçekleştirilebilirken, Bayram genellikle Müslümanların kutlamak, ailelerini ve arkadaşlarını ziyaret etmek ve normal günlük hayatlarına dönmek için dışarı çıktıkları bir zamandır.
 
 
Fakat, bu yıl sinemaların, parkların ve kafelerin kapatılmasıyla çocuklar ve kutlamalar evin içinde sınırlı kalacak.
 
Dini otoritelerin ve hükümetlerin kalabalık toplanmaları muhtemelen yasaklayacağı göz önüne alındığında, bu sene bayramın karantina tedbirlerine uygun olarak daha sessiz ve bu dönemin ruhunu yansıtacak şekilde olması bekleniyor.
 
Müellif: Nadda Osman / Kaynak: The Middleeast Eye.net (Orihinal haber için tıklayın)
 
Mütercim: Sümeyye Tırpan / Düşünce Mektebi

Henüz yorum yapılmamış.

* İşaretli tüm alanları doldurunuz.

window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-57160306-1');
window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-57160306-1');