Sosyal Medya

Özel / Analiz Haber

Asilzadelerden Bir Kaldırım Mühendisi

Kara mizah ve hicvin bir arada olduğu, biraz fantastik biraz da otantik bir roman…



İstanbul, sakinleri için bir keşmekeşken dışında kalanlar için çoğunlukla bir cümbüştür. Bu şehrin keşmekeş hallerinden dert yananların tuttukları “İstanbul Hakkında Sızlanılacaklar” listesinin başını genelde trafik çeker. Bir de koca koca otobanları bile tıkayan arabaları sokak içlerinde görmek ve onlara bir yer bulmak derdi var! Otoparkı olan mahallelerde sürdürülebilir bir düzen kurup sinir krizi yaşamamak mümkün. Fakat bir de dar sokakların kaldırımına park edilen arabalar var...

Mevzuyu ne kadar kanıksadığımı fark ettiğimde arabasını kaldırıma park eden ilk insanoğlunu merak etmem işten bile değildi. Peki kaldırım hakkında konuşmaya kalksak kaç cümlelik bir sohbet geçer aramızda? Bunu soruyorum zira kaldırımları konu edinmiş bir kitapla karşılaşana kadar bu konuda böyle uzun soluklu konuşabileceğimi de bilmiyordum. 

Öncelikle sizi bahsettiğim o kitapla tanıştırmak isterim: Kaldırım Mühendisi 2013’te Timaş Yayınları tarafından yayınlanmış ve yayınevinin tarzına yeni bir soluk katmış.  Hikâyesi ise şöyle; romanın ana karakteri William, Chelsea’deki yaşamını bir gazetede gördüğü “Kaldırım Mühendisi Aranıyor!” ilanıyla ardında bırakır.

Dedesi geçmişte Türkiye’de yaşadığı ve İngiltere’ye bir bavul hikâyeyle döndüğünden bu ülkeye hayran olarak büyüyen William için bu kaçırılmaz bir fırsattır. Asil bir aileden gelen William’ın mesleki disiplini her şeyi kuralına göre yapması konusunda onu hassas biri yapmıştır. Nihayetinde İstanbul’a gelir ve Avrupa Birliği Komisyonu’nda raportör olarak kaldırım inşaatı çalışmasına dahil olur. Burada Beton Basri’yle tanışır. Beton Basri, günümüz müteahhit tiplemesinin neredeyse birebir karşılığıdır. İş yapma biçimi hayli yöreseldir ve bunun evrensel bir standart olduğuna inanır. Soru sorulmasından hoşlanmaz ve William gibi naif bir karakteri bile çileden çıkarır. William, Beton Basri’yi anlamak için çok çabalar. Pek tabii ki bunda muvaffak olması söz konusu bile değildir. Beton Basri tarafından bakıldığında da William tam bir ayak bağıdır ve bu zamana kadar kullandığı basit taktikler onda işe yaramıyordur.

Romanda birbirinden renkli karakterler yer alsa da asıl çatışma William ile Beton Basri arasındadır ve bu, bir değerler çatışmasıdır. William yazacağı raporun gerçekleri yansıtması konusunda kararlıdır.  Standartlarına göre yapılmayan uygulamalara dair sorular soran William hep “Türkiye’de bu işler böyle,” yanıtını alır. Kimi zaman Türkiye’ye has uygulamaları makul bulurken kimi zaman ne kadar düşünürse düşünsün kafasında oturtamaz. William’ın vardığı yer bir çıkmazdır. İki seçenek arasında gider gelir: Her ne kadar dedesinden çok fazla hikâye dinlemiş, çok fazla şey okumuş olsa bile, yine de yeni tanıdığı bir kültüre saygı duyarak bu işleyişe müsaade mi etmelidir? Yoksa neredeyse tüm yapılanların Avrupa standartlarına uymadığını, kendisinden de istendiği gibi raporunda belirtmeli midir? İstanbul’a gelmeden önce kendini hayli yakın bulduğu bu kültüre ne kadar uzak olduğunu günden güne fark etmeye başlayan William için çatışma nihayete ermek üzeredir. Farklı bir kültüre saygı duymanın gereğini yapıp kenara çekilecekken gittiği bir hastanede Kaldırımzedeler Koğuşu’na denk gelir. Burası yol ve kaldırım çalışmalarındaki yanlış uygulamalar sonucunda ciddi sakatlıklar yaşayan insanların kaldığı bir hastane koğuşudur ve her birinin hikâyesi, William için dehşet vericidir. İşin karanlık tarafıyla yüzleşen William için baht dönüşü gerçekleşir. Olaylar sonuca doğru ilerlemeye başlar.

Kaldırım Mühendisi’nde, şehir hayatının zorluklarını her gün deneyimleyenler için Mehmet NafiArtemel’in yer verdiği ayrıntılar ve kara mizah öğeleri romanı hayli keyifli kılıyor. Örneğin kaldırıma park edilen arabaların birer “kutsal binek” muamelesi gördüğünü söylerken ya da İstanbul’u şekillendiren mimari ekolleri Horon ve Apartkondu olarak iki büyük ana akıma ayırırken “Evet,” diyor insan, “biri, her gün görüp durduğumuz çarpıklıklara bir isim bulmuş!”

Bu roman, kaldırım metaforu üzerinden bir çatışma sunuyor okura: Yapılması gereken yapılmalı mı yoksa eli taşın altında kalacak diye korkanların sessizliğinde yozlaşan bir sistemin akışına mı kapılmalı? Yazar bu noktada kimseyi kırmadan naif dokundurmalarla ve fantastik öğelerle konuyu çok daha steril tutmaya çalışıyor fakat farkındalığı olan herkes için net manzaralar sunuyor. Hikâyedeki çatışma, karakterlerin hikâyede temsil ettiği değerler, günün sonunda kazanan taraf William’ın romantikliğine ters olsa da bugünün gerçekliğine uygun oluyor.

William’ın romantikliği, yüksek doz naifliğinden geliyor. Bu özeliğinin kaynağı da yazarın kendisi aslında. Kitabı okuyup yazarın kendisiyle tanışan herkes William’ı karşısında bulmuş gibi oluyor. Kapak görselinde kullanılan ceket de yazara ait dersem anlatmak istediğim biraz daha netleşir diye umuyorum. Henüz yazarla tanışmamış olanlar onu “ArtemelHoca”nın öğrencilerinden de dinleyebilirler. Zira kendisi Boğaziçi Üniversitesi’nin en sevilen hocalarından. Öyle ki Mehmet NafiArtemel’den “yoklama almadığı halde sınıfının full çektiği hoca” diye de bahsederler. Derslerini almayan öğrencilerin dahi Artemel’i tanıyıp sevmelerinin altında onun eğlenceli, hoş sohbet ve farklı değerlere açık biri olması yatıyor. Aksi halde Londra’nın Portobello ve Camden pazarlarında işportacı, dünyaca ünlü Master Chief’in yanındaysa yardımcı şef olmayı öyle kolay kolay başaramazdı diye düşünüyorum.

KİTABA ULAŞMAK İÇİN TIKLAYINIZ

Henüz yorum yapılmamış.

* İşaretli tüm alanları doldurunuz.

Tasarım ve Kodlama BEYRİBEY BİLİŞİM