Sosyal Medya

Özel Haber

EZAN TÜRKÇEYE ÇEVRİLDİĞİNDE NEDEN FELAH KELİMESİ DE ÇEVRİLMEDİ?

Andımız tartışmaları ve Türkçe Ezan tartışmaları gündemde iken İbrahim Halil Er'in Türkçe hususunda yazdığı eski bir köşe yazısını Düşünce Mektebi okurunun dikkatine sunuyoruz.



Ülkemizde bir dönem ezan Türkçe okunuyordu.

Ezanın tümü Türkçeye çevrilirken bir kelime nedense

çevrilmemiş/unutulmuştu

Peki, o hangi kelimeydi

Haydi, felaha (yani hayyalel felah) kelimesi Arapça

bırakılmıştı.

Peki neden

Yani namazın bir kurtuluş olduğu insanlardan gizlenmeye

mi çalışılıyordu

Bunu Türkçeye çevirirsek insanlar, namazın kurtuluş

olduğunu öğrenir,

sonra namaza mı giderler diye mi düşünmüşlerdi

Hani her şeyi Türkçeye çevirmek gerekiyordu

Neden korktunuz

Bu dinin ölüsünden böyle korkuyorlarsa, dirisinden acep

nasıl korkarlar

Türkçeye çevrilen ilk ezanın sözleri (yani nasıl

çevirmişler)

Tanrı uludur (4 defa)

Şüphesiz bilirim, bildiririm

Tanrı dan başka yoktur tapacak

Şüphesiz bilirim, bildirim,

Tanrı nın elçisidir Muhammed

Haydin namaza

Haydin felaha

Namaz uykudan hayırlıdır

Tanrı uludur

Tanrı dan başka yoktur tapacak.

ŞERH

Aslında Türkçe ezan özlemini ilk dile getiren meşrutiyet

aydınları olmuştur. Bununla ilgili ilk talebi Ziya Gökalp te görürüz.

Bunu Ziya Gökalp şöyle şiirleştirmiş:

Bir ülke ki, camiinde Türkçe ezan okunur.

Köylü anlar manasını namazdaki duanın

Bir ülke ki, mektebinde Türkçe Kuran okunur

Küçük büyük herkes bilir buyruğunu Hüda nın

Ey Türk oğlu, işte senin orasıdır vatanın.

HAŞİYE

Kur an ın Türkçe tercümesi ilk kez 22 Ocak 1932 tarihinde

İstanbul da Yerebatan Camii nde Hafız Yaşar (Okur) tarafından okundu.

Bundan 8 gün sonra, 30 Ocak 1932 tarihinde ise ilk Türkçe

ezan, Hafız Rıfat Bey tarafından Fatih Camii nde okundu.

3 Şubat 1932 tarihine denk gelen Kadir Gecesi nde de,

Ayasofya Camii nde Türkçe Kur an, tekbir ve kamet okundu.

18 Temmuz 1932 tarihinde Diyanet İşleri Riyaseti, ezanın

Türkçe okunmasına karar verdi.

Takip eden günlerde, yurdun her yerindeki Evkaf

Müdürlüklerine Türkçe ezan metni gönderildi.

4 Şubat 1933 tarihinde, müftülüklere ezanı Türkçe

okumalarını, buna uymayanların kati ve şedid (kesin ve şiddetli) bir şekilde

cezalandırılacaklarını bildiren bir tamim gönderildi.

Türkçe ezan uygulamasının ardından, Diyanet İşleri

Başkanı Rıfat Börekçi nin 6 Mart 1933 te yayımladığı bir tebliğ ile İslam

peygamberi Muhammed e hürmet ve saygı ifade eden sözlerin yer aldığı salanın da

Türkçe okunmasına karar verilmiştir.

1941 yılında çıkarılan 4055 sayılı kanunla Türk Ceza

Kanunu nun 526. maddesine bir fıkra eklenmiştir.

Değişikliğe göre, Arapça ezan okuyanlar ve kamet

getirenler, üç aya kadar hapsedilecek ve 10 liradan 200 liraya kadar para

cezası ödeyeceklerdi. (wikipedia)

DİBACE

Türkçe ezan komedisine 16 Haziran 1950 yılında iktidar

olan Demokrat Parti ve Adnan Menderes son verdi. Müslümanların semalarında

şairin arzusu olan

Şu ezanlar ki şehadeti dinin temeli

Ebedi yurdumun üstünde benim inlemeli

sözü gerçekleşmiş oldu.

HATİME

1960 askeri ihtilalinde askerlerin darbe ile ilgili en

önemli gerekçeleri ezanın Arapçaya çevrilmesiydi. Adnan Menderes bu hareketinin

bedelini canıyla ödedi. Ama ilginç olan tekrar Türkçeye çevirme girişimi

yaşanmadı.

Henüz yorum yapılmamış.

* İşaretli tüm alanları doldurunuz.