Sosyal Medya

Makale

Zaferin gölgesinde yıkım

tarihinde yayınlandı.

Güç dengelerinin dili çoÄŸu zaman soÄŸuktur. Genelde haritalar, tonajlar ve menziller üzerinden konuÅŸulur. Hâlbuki savaşın gerçek ölçüsü, çizilen sınırlar ya da elde tutulan stratejik yerler deÄŸil, geride kalan hayatların ağırlığıdır. 28 Åžubat 2026 tarihinde ABD-Ä°srail’in Ä°ran’a saldırmasından sonra baÅŸlayan savaÅŸ, bugün kırılgan bir ateÅŸkes ve belirsiz müzakereler evresine girmiÅŸ görünüyor.

Tartışmaların odağında ise Hürmüz BoÄŸazı üzerindeki kontrol, enerji fiyatları ve “kimin kazandığı” sorusu var. Açıkçası bu sorunun kendisi bile, büyük bir yanılgının parçası olduÄŸunu düşünüyorum. Zira ortada klasik anlamda bir zaferden söz etmek giderek daha imkânsız hale geliyor.

Evet, İran rejimi yıkılmadı. Askeri kapasitesinin önemli bir kısmını korudu ve karşılık verme yeteneğini sürdürdü. Ama bu durum, şehirlerin yıkıldığı, altyapının çöktüğü ve toplumun derin bir travmaya sürüklendiği gerçeğini değiştirmiyor. Aynı şekilde ABD ve İsrail ikilisi de hiçbir siyasi hedefine ulaşamadı. Üstelik ağır ekonomik kayıpları oldu ve olmaya da devam ediyor.

Mevcut tablo, “direnç” ile “zafer” arasındaki farkı daha da görünür kılıyor. Aslında ne Ä°ran rejimi ayakta kaldığı için zafer kazandı, ne de sivil alt yapıyı yıkan Ä°srail ve ABD saldırganlığı bir zafer kazandı. Tarih bize defalarca ÅŸunu gösterdi: Devletleri zayıflatmak, toplumsal dokuyu parçalamak ve coÄŸrafyayı yaÅŸanmaz hale getirmek, güvenlik üretmez. Tam tersine yeni tehditler doÄŸurur.

Bu bağlamda 2003 Irak İşgalinin ortaya çıkardığı yapı ya da 1982 Lübnan İşgali sonrasında şekillenen dengeler bunun açık ve somut örnekleridir. Bugün de benzer bir döngünün yeniden üretildiğine tanık oluyoruz.

Nitekim savaÅŸ sadece Ä°ran’la sınırlı kalmadı; Lübnan sahası yeniden geniÅŸ çaplı bir çatışma alanına dönüştü. Yerinden edilen insanlar, altyapının çökmesi ve sivillerin hedef haline gelmesi, kısa vadeli askeri hesapların ötesinde bir insani felaketin kapısını aralıyor. Bu durum, yalnızca bugünü deÄŸil, bölgenin gelecek on yıllarını da ipotek altına alıyor.

Dolayısıyla eğer bu tür savaşlar derinleşirse, sonuç sadece siyasi ya da askeri olmayacak. Su kaynaklarının hedef alınması, enerji altyapısının çökmesi ve hatta nükleer riskler; Körfez bölgesi genelinde yaşamı sürdürülemez hale getirir. Yani mesele artık sadece güvenlik değil, doğrudan doğruya hayatın devamı meselesidir.

Bu noktada şunu sormak gerekiyor: Kim kazandı? Peki, bu soru gerçekten anlamlı mı? Yoksa bu soru, yaşanan büyük yıkımı görünmez kılan bir perdenin parçası mı? Burada asıl mesele, kimin kazandığını değil, bu tür savaşların neden sürekli kaybedenler ürettiğini anlamaktır. Sonuç olarak, bugün karşı karşıya olduğumuz tablo bir güç dengesi meselesinden çok daha fazlasıdır. Bu, aslında uluslararası sistemin ahlaki sınavıdır.

Eğer strateji, insan hayatını tali bir unsur haline getiriyorsa; orada kazanılan her şey, aslında daha büyük bir kaybın veya yıkımın habercisidir. Enkazın en ağır olduğu anlar, insanlığın en sahici yüzünü de açığa çıkarır. Çünkü yıkım ne kadar derin olursa olsun, onu aşacak olan şey güç değil; adalet duygusu, merhamet ve birlikte yeniden kurma iradesidir. Bugün ihtiyaç duyulan zafer, bir tarafın diğerini yenmesi değil; hayatın yeniden onarılmasıdır. Gerçek zafer, yıkımı çoğaltmakta değil, onu durdurabilmektedir.

Mehmet BEYHAN

Henüz yorum yapılmamış.

* İşaretli tüm alanları doldurunuz.