Sosyal Medya

Makale

Rusya neden çekiliyor?

Rusya, Suriye’den çekilmeye baÅŸladı, ama tamamen deÄŸil. İstendiÄŸi taktirde yeniden gelineceÄŸi bildirildi. DiÄŸer bir ifadeyle, Rusya’nın yeniden Suriye’ye gelmesine neden olacak iÅŸler yapılmasın dendi.

Bu sözün tam olarak kime söylendiÄŸi açık deÄŸil. Ancak Rusya ile eÅŸ zamanlı olarak Hizbullah güçlerinin de Lübnan’dan çekildiÄŸi düşünülürse, İran’a geri adım attırmayı baÅŸarmış bir Rusya olduÄŸu ve sözün daha çok ılımlı muhaliflere ve bu kesimi destekleyen Türkiye’ye yönelik olduÄŸu düşünülebilir.

Çekilme öncesinde Putin’in Obama ile telefon görüşmesi yaptığı ve bu vesileyle Suriye’nin geleceÄŸinin görüşmeler yoluyla çözüme kavuÅŸacağını bildirdiÄŸi basına açıklandı.

Her ne kadar Rusya ile ABD arasında Suriye konusunda zımni bir anlaÅŸma vardıysa da, bu telefon görüşmesi aralarındaki anlaÅŸmazlıkların ne olduÄŸunu ortaya koydu. Demek ki ABD, Putin ile “eÅŸit” biçimde görüşme olmadığı gerekçesini kullanıyormuÅŸ. Rusya, askeri olarak sahada, ama ABD deÄŸil. Dolayısıyla masaya oturulduÄŸunda bir tarafın elinde kalem, diÄŸerinde silah oluyor. Anlaşıldığı kadarıyla Rusya, ABD’ye durumun eÅŸitlediÄŸini bildirmiÅŸ ve artık gerçek masanın zamanı geldiÄŸini ima etmiÅŸ.

Kim ne kazandı?

Sonuçta Rusya Tartus deniz ve Hmeynim hava üslerini gayet güzel koruma altına aldı. Kim bilir belki ABD’nin de Kobani bölgesinde bir askeri üs kurması konusunda anlaÅŸmışlardır da eÅŸitlik buradan saÄŸlanmıştır.

Kazanımda eÅŸitlik varsa, kim ne kazandı diye bakmak gerekir. Rusya’nın DoÄŸu Akdeniz’de askeri varlığını teyit ettiÄŸini ve ABD’nin Kuzey Irak’taki varlığı ile Suriye’deki olası varlığını denk hale getiren bir baÅŸarı elde ettiÄŸini söyleyebiliriz. Öte yandan ABD ise, doÄŸrudan Suriye’de riske girmeyerek, fazla harcama yapmayarak ortalığı Rusya’ya temizleterek bir kazanım elde ettiÄŸi açık. Kabaca Rusya risk aldı, epey para harcadı, karşılığında iki üssü saÄŸlamlaÅŸtırdı; ABD ise para harcamadı, risk almadı, bir üsse razı oldu.

İki devleti bu denli uyumlu hale getiren ise, DAEÅž oldu. İki devlet de bu yapıya karşıydı; tam da bu nedenle Esad’ın hemen bertaraf olmasını istemediler. Sonuçta Rusya Esad’ı tekrar uluslararası bir oyuncu yaptı; ABD ise Esad’ın iktidarını paylaÅŸacak güçlerden sorumlu oldu.

Sorunlar mevcut

Sorun ÅŸu ki, ABD Esad iktidarının ortakları konusunda sürekli fikir deÄŸiÅŸtirdi. Önce ılımlı muhalefet olsun dedi, sonra YPG. Ancak YPG, Esad’ı güçlendirmeye çalışmak ve ılımlı muhalefete destek saÄŸlayan Türkiye’nin faaliyetlerine karşı çıkma iÅŸlevlerine sahipti. Dolayısıyla ABD, aslında kendi üzerine düşen görevi yerine getiremedi.

Gelinen aÅŸama itibarıyla Nasuristan, Kürdistan ya da baÅŸka isimlerle anılabilecek bir eyalet sisteminin gündemde olduÄŸu anlaşılıyor. Ancak iki büyük sorun var. Birincisi, DAEÅž’in tamamen yok olmamış olmasıyla ilgili. Bu yapının sıkıştırılacağı alan Irak’ı ima ediyor ise, ABD ile Rusya ittifakının yara alacağı söylenebilir. İkinci sorun ise, Kürdistan konusu. Irak’ta ABD, Suriye’de Rusya yanlısı birer farklı Kürdistan kurulması öngörülmüş olabilir. Ancak bu senaryoya da İran ve Türkiye, farklı nedenlerle karşı.

Rusya’nın ABD’yi ikna edecek bir kozu Ukrayna olabilir. Ukrayna konusuna geri dönerse, Rusya yeniden Avrupa-DoÄŸu hattını sıkıştıracak ve Avrupa, “DoÄŸu” için mecburen Türkiye’ye bakacak. ABD de bunu istiyor. İşte bir diÄŸer zımni anlaÅŸma konusu. Dolayısıyla kilit konu, Suriye Kürtleri ile Türkiye-Avrupa iliÅŸkileri. Bunlar aynı sepette ve PKK eylemlerini tam da bu baÄŸ kurulmasın diye yapıyor. Yani PKK, Avrupa-Türkiye iliÅŸkisi Rusya’ya raÄŸmen kurulmasın diye bunca acıya neden oluyor.

Henüz yorum yapılmamış.

* İşaretli tüm alanları doldurunuz.