Sosyal Medya

Makale

Yeni yılda yeniden eski mücadeleler

tarihinde yayınlandı.

İyi dileklerin, olumlu beklentilerin ve yeni kararların en fazla dile getirildiği günlerden biri, yeni yılın ilk günü olur; hep, bu sene geçen seneden iyi olsun diye umulur. Ancak konu uluslararası ilişkiler olduğunda, ne yazık ki, iyi dilekler en hayalci umutlara dönüşüyor. Zira uluslararası ilişkilerde yeni yıl, yeni kararları ve bu kararların yol açacağı yeni mücadele ve çatışmaları ifade ediyor.

ÖrneÄŸin, Türkiye’yi de yakından ilgilendirecek eski sorunlardan bir tanesinin yeniden gündeme geleceÄŸinin emareleri, geçtiÄŸimiz yılın son günlerinde açığa çıktı. Azerbaycan’da bir milletvekili Milli Meclis’e bir yasa tasarısı sundu. Tasarı, ABD’de yapılan insan hakları ihlalleri ile Kızılderililere ve siyahilere yönelik insanlık dışı muameleler nedeniyle bazı ABD yetkililerin ülkeye giriÅŸinin yasaklanmasını, hatta ABD ile tüm iliÅŸkilerin kesilmesini öngörüyor.

ABD’de de basın özgürlüğünün olmadığı, siyasilerin yolsuzluÄŸa bulaÅŸtığı, seçimlerde hile yapıldığı, dış iliÅŸkilerde çifte standart uygulandığı ve Azerbaycan gibi bir dizi devlete de baskı yapıldığı iddia ediliyor bu yasa tasarısının gerekçesinde.

Azerbaycan’ı zora sokmak

Tasarıyı sunan milletvekilinin demokrasi konusundaki eÅŸiÄŸi oldukça yüksek olmalı. Ancak yukarıdaki paragrafta “ABD” sözcüğünü kaldırıp yerine herhangi bir baÅŸka ülkenin, mesela Rusya ya da Çin’in yazılabilmesi de mümkün. Hatta sanki bu ülkeler ile insan hakları ihlalleri ve özgürlüklerin kısıtlanması konuları yan yana gelince daha makul bir cümle ortaya çıkıyor gibi ya, neyse.

Yasa tasarısının gerekçesinden çok ima ettiÄŸi süreç önemli. Azerbaycan’da ABD ile tüm iliÅŸkilerin kesilmesini isteyen kesimler var ise ki öyle görünüyor, bu Rusya ile daha da yakınlaÅŸmayı ve Batı dünyası ile Azerbaycan arasındaki iliÅŸkilerin bozulmasını isteyenler var demektir.

Azerbaycan, tıpkı Türkiye gibi, ABD ile Rusya arasındaki hassas dengeyi korumaya çalışan bir siyaset uygular. Suriye kriziyle birlikte ataÄŸa geçen Rusya’nın bu türden denge politikaları uygulayan devletleri, taraflardan birisini seçmeye zorladığı açık. Dolayısıyla, Azerbaycan yönetiminin iÅŸi bundan böyle daha zor olacak gibi.

Türkiye-Azerbaycan ilişkilerini zora sokma

Rusya’nın Ermenistan’daki askeri varlığını artırması, Gürcistan’da hükümet krizleri yaÅŸanması, Güney Osetya’da ülkenin adının deÄŸiÅŸtirilmek istenmesi, Abhazya’da Türk iÅŸ adamlarının engellenmesi, öte yandan Rusya ve Ermenistan’ı protesto eden eylemlerin artması, gelecek döneme dair umut vaat etmeyen geliÅŸmelerin habercisi.

Anlaşıldığı kadarıyla Rusya sadece DoÄŸu Akdeniz’deki deÄŸil Kafkasya’daki kalelerini de saÄŸlamlaÅŸtırma sürecine girmiÅŸ. Irak ve Ä°ran yönetimleri üzerindeki etkisinin delinme ihtimaline karşı, Azerbaycan ve Gürcistan’ı daha sıkı biçimde kendi yanında tutma kararı almış.

Bu geliÅŸmenin baÅŸta Azerbaycan olmak üzere tüm Kafkasya’da gerilimleri artıracağını, yönetimleri zor durumda bırakacağını söylemek mümkün. Bu, Ermenistan-Türkiye iliÅŸkilerinin normalleÅŸmesi, Gürcistan’ın kalkınması ve Azerbaycan’ın Türkiye ve diÄŸer batılı devletlerle iliÅŸkilerinin bozulmasını hazırlayacak bir giriÅŸim.

Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki ateÅŸkesi bozan askeri hareketlilik de dikkate alınırsa, bölgedeki olası geliÅŸmelerin ne denli sert olacağını tahmin etmek zor olmaz. Azerbaycan ve Gürcistan yönetimleri bu yıl bir tercih yapmak zorunda kalabilirler. EÄŸer bu tercihleri sırasında yüzlerini Türkiye’ye çevirmeye karar verirlerse, Türkiye’ye düşen, Rusya’ya raÄŸmen,  bu ülkelere destek vermektir.

Henüz yorum yapılmamış.

* İşaretli tüm alanları doldurunuz.