Sosyal Medya

Makale

Suudi Arabistan’ın gizli belgeleri

tarihinde yayınlandı.

Wikileaks, bu sefer de Suudi Arabistan’ın gizli görüÅŸmelerini yayınladı. Yayınlanan tüm belgeler, Suudilerin görüÅŸmelerini ne zaman yaptıklarını belirtmiyor, bazılarınınki belli; demek ki bu o kadar önemli deÄŸil. Yani kritik olan neyin ne zaman söylendiÄŸi ya da yapıldığı deÄŸil, yapılmış olması.

Gizli görüÅŸme olarak yayınlanan belgeler, kabaca belirtmek gerekirse Suudi Arabistan-ABD iliÅŸkilerini sorgulamayı gerektirecek bir içeriÄŸe sahip. Ä°ddialara göre, ABD, Ä°ran’ı kazanmak, bu ülkeyi sisteme çekmek için nükleer çalışmaları bir zemin olarak kullanıyor ve bu zemin üzerinden uzlaÅŸma yolu arıyor. Bu tutumun arkasında ABD’nin Ä°ran’ı Rusya’dan uzaklaÅŸtırma beklentisi olduÄŸunu da ayrıca vurgulamak gerekiyor.

Buraya kadarki kısımda ÅŸaşıracak bir durum yok; ABD bu giriÅŸimleri iddia edildiÄŸi gibi gizli falan yapmadı. Demek ki bu belgeler yoluyla ifÅŸa edilen ÅŸey, ABD’nin Ä°ran ile yakınlaÅŸma merakı deÄŸil. Ancak ifÅŸa edilen, Ahmedinejad dönemi baÅŸlatılan bu giriÅŸimlerin aynı isimle devam etmemiÅŸ olması; ABD-Ä°ran flörtünün Ahmedinejad sonrası “resmi” nitelik almış olması. Yani dolaylı olarak ABD’nin Ä°ran cumhurbaÅŸkanlığı seçimlerinde etki doÄŸurduÄŸu ima ediliyor; burası önemli.

Malumun ilanı

Belgeler, ABD’nin eski ve klasik müttefiklerini her koÅŸulda desteklemediÄŸi gerçeÄŸini ortaya koyuyor. Obama yönetiminin Ä°srail ve Suudi Arabistan konusunda diÄŸer ABD yönetimlerinden çok farklı bir tavrı olduÄŸu biliniyor. Ä°srail’i uzlaÅŸmaz tavrı, Suudi Arabistan’ı da El-Kaide baÅŸta olmak üzere birçok Ä°slami terör örgütüne yardım ettiÄŸi gerekçesiyle eleÅŸtiren bir politika uyguladı.

ABD, Suudi Arabistan’ı kendisi için yaÅŸamsal gördüÄŸü Körfez ülkelerine baskı yapmakla, Yemen’de yürüttüÄŸü savaÅŸ nedeniyle Ä°ran-ABD iliÅŸkilerine zarar vermekle ve en önemlisi Irak ve Suriye’de radikalleri destekleyerek ABD’nin “makul muhalefet” yaratma siyasetine ket vurmakla suçladı.

ABD’nin eski müttefiklerine güvenmeyerek yeni müttefik arayışına girmesi, Ä°srail ve Suudi Arabistan’ın Rusya ile iliÅŸkilerini geliÅŸtirmesine yol açtı. Belgeler, Suudi Arabistan- Rusya yakınlaÅŸmasıyla ABD’nin yeni bir oyun kurduÄŸunu ve bu yakınlaÅŸmayı da önceden hesapladığını ortaya koyuyor. Üstelik bu yeni bir oyunu makul bulmamızı saÄŸlayacak bilgi olarak da Suudilerin Mısır’ın devrik lideri Mübarek için rüÅŸvet teklif ettiÄŸi ifÅŸa ediliyor. Yani Suudi Arabistan halkların dertleriyle deÄŸil, otoriter liderlerle ilgilenir mesajı veriliyor; bu yolla, Arap ve Müslüman dünyası açısından hiç de matah bir ülke olmadığı ima ediliyor.

Zamanlama manidar

Suudi Arabistan ile ilgili ifÅŸa edilenler, aslında malumun ilanı. Ancak belgelerde Türkiye’nin de adının geçmesi önemli. Açıklandığı kadarıyla verilmek istenen mesaj belli. Türkiye’nin ABD-Ä°ran yakınlaÅŸmasındaki arabulucu olduÄŸu söyleniyor. Yani Ä°ran’ın Rusya’dan koparılması siyasetinde Türkiye aracı denmek isteniyor. Böylece bir yandan Türkiye’nin Sünni dünyada kendi başına bir siyaset kuramayacağı söylenmiÅŸ oluyor; öte yandan Åžii ve Sünni dünyasının ancak Türkiye’nin arabuluculuÄŸu ile “istikrar” arayabileceÄŸine iÅŸaret ediliyor.

Tabi bu arada Suudi Arabistan üzerinden baÅŸka yakalara da çok önemli mesajlar veriliyor. Bunlardan birisi, ister Åžii, ister Sünni dünyası olsun buralarda oyun Rusya ve ABD arasında oynanır, diÄŸerleri sadece ortalığı bulandırır mesajı; büyük ölçüde bu Avrupa’ya gidiyor.

Ä°kinci mesaj ise radikalleÅŸen, “batı” karşıtı örgütleri destekleyen, kendi başına bölgesel operasyonlar yapan, halkını deÄŸil kendisini dinleyen liderleri destekleyen bölge ülkelerine. Biraz “sana söylüyorum kızım, gelinim sen anla” ÅŸeklinde bir yanı var bu belgelerin.

haber.star.com

Henüz yorum yapılmamış.

* İşaretli tüm alanları doldurunuz.