Sosyal Medya

Makale

Tikrit ve MusulÂ’u kurtarmak

IŞİD’e karşı verilen mücadelenin Irak ayağında önemli bir aÅŸamaya geçiriliyor. Irak’ta Tikrit ve Musul’un IŞİD’den kurtarılması için öncelikle “mücadele koalisyonu”nun geniÅŸlemesi söz konusu oldu. Mücadele ittifakı yerelde Kürtler ve Åžii milisler olarak kabaca ifade edilebilir, ancak Kürtlerin arkasında ABD, Åžii milislerin arkasında da İran olduÄŸu söylenmeli. Böylece IŞİD gibi radikal ve Sünni bir hareket, Irak’ta yaptıklarıyla iki küs oyuncu olan ABD ile İran’ı yan yana getirmeyi baÅŸardı. Hatta o kadar yan yana getirmiÅŸ olmalı ki, İsrail Filistinlilerden çok Amerikalılara kızar hale geldi.

Bununla birlikte, IŞİD gibi “yapılandırılmış” bir örgütün ABD-İran yakınlaÅŸmasından fazlasına katkı saÄŸlaması beklenirdi; o da bu sıralarda açığa çıkıyor.

Irak’ta söz konusu iki ÅŸehir IŞİD’in elinde kurtarılırsa, hiç kuÅŸkusuz örgüt büyük bir yenilgi almış olarak kabul edilir. Ancak örgütten boÅŸalacak alanın kimin tarafından kaplanacağına iliÅŸkin bir ip ucu vermez. DiÄŸer bir ifadeyle Irak’ta mezhep mücadelesi olmayacağının garantisi olamaz, İran ile Irak Kürdistan yönetimi arasındaki dengenin nasıl devam edeceÄŸi öngörülemez.

Alan geniÅŸletme

Kabaca, ABD açısından İran’ın “kazanılması” ve Rusya’da uzaklaÅŸtırılması önemli; ancak bunu saÄŸlamak için atılan adımlarla İran’a yeni sahalar kazandırılmaması, alan açılmaması da önemli. Zira bölgede çok güçlendirilecek bir İran’ın Suudi Arabistan, İsrail ve Türkiye gibi birinci derecedeki ABD müttefiklerini fazlasıyla rahatsız etmesi söz konusu olur.

Bu konuda riskleri en aza indirmenin yolu, IŞİD’le mücadele ittifakının geniÅŸletilmesinden geçer; ki bugün yapılan da bu. Türkiye örneÄŸin, ittifakın içinde daha fazla görünür olacak biçimde faaliyet gösterme kararı almış durumda. Bu arada Türkiye’nin Suudi Arabistan-İran dengesinde, Suudi Arabistan’ın çeÅŸitli grup ya da örgütlerle olan “yakın” iliÅŸkilerini yeniden ÅŸekillendirmesinde rol oynamaya çalıştığı da belirtilmeli. 

Türkiye’nin Suudi Arabistan’ı örgütleri deÄŸil devletleri destekleyecek bir politikaya teÅŸvik ettiÄŸinin en temel göstergesi, Mısır konusunda göreve çağırması sayılabilir. Türkiye, IŞİD gibi örgütlerin Mısır’da da güçlenmesi halinde Mısır yönetiminin sırtını Rusya’ya dayamayı tercih edebileceÄŸini hatırlattı. Bu ihtimalin bertarafı ise Suudi Arabistan-ABD ittifakını güçlendirmek geçer. 

Alan daraltma

Tikrit ve Musul’un kurtarılma kararı, esasen İran’ın ve Suudi Arabistan’ın farklılaÅŸarak sisteme yeniden dahil edilmeleri, Türkiye’nin de bu iki ülke arasındaki dengenin dengeleyicisi haline gelmesi kararı demek. Ayrıca Türkiye’nin Irak’ta Kürtler ile dayanışma içinde olmasının da hem olası bir İran baskısının dengelenmesine, hem içerideki Çözüm Sürecine katkı saÄŸlayacağı öngörülebilir.

Bununla birlikte, Irak’taki IŞİD mücadele sürecinin Suriye için bir referans saÄŸlayacağını ya da baÅŸlangıç noktası olacağını söylemek zor. Zira Suriye’de söz konusu türden dengeleri kurmaya katkı saÄŸlayacak bir merkezi otorite yok; hatta merkezi iktidarın olası yeni çatışmaların doÄŸrudan tarafı olması söz konusu. Ayrıca Musul’un kurtarılma giriÅŸimi, IŞİD’i Suriye’ye hapsetme amacı da taşıyor; diÄŸer bir ifadeyle Irak ile Suriye sorunlarını birbirinden ayırmak da amaçlanıyor.

IŞİD, kendisinin Suriye’ye hapsedilme sürecine girildiÄŸini muhtemelen farkındadır. Bu durumda “baÅŸka topraklarda” eylem yapma kararına yönelebilir; diÄŸer terör örgütlerinin yöntemlerini uygulayabilir; dolayısıyla uÄŸrayacağı yapısal deÄŸiÅŸime uygun araçlar deneyebilir.

haber.star.com

Henüz yorum yapılmamış.

* İşaretli tüm alanları doldurunuz.