Sosyal Medya

Makale

IŞİD üzerinden bir kaç senaryo

tarihinde yayınlandı.

IŞİD’in Türk rehineler yoluyla neyin pazarlığını yaptığını tahmin etmek kolay deÄŸil. IŞİD’in kaybedecek bir ÅŸeyi yok, ama Türkiye’nin var. Türkiye’den yerine getirmekte zorlanacağı bir dizi talepte bulunabilir; en önemlisi Irak ve Suriye politikalarında son derece radikal dönüÅŸler yapmasına yol açacak zorlamaya gidebilir. Davranış olasılıkları ise fazla deÄŸil.

IŞİD ile pazarlıklar tamamlanır, Türkiye araya bir dizi oyuncu koyar, fazla fedakarlık yapmadan karşı tarafı ikna eder ve rehineler Irak’ta serbest bırakılır; bu en iyi senaryo. Ä°kinci senaryoda yine Türkiye fazla fedakarlık yapmadan IŞİD’i ikna eder, ama rehinelerin iadesi IŞİD tarafından bir ÅŸova dönüÅŸtürülür, iade Türkiye sınırında yapılır ve dünyaya Türkiye ile IŞİD arasında baÄŸ olduÄŸu izlenimi verilir. Bu, Türkiye’nin isteyebileceÄŸi bir görüntü deÄŸil; fena halde zor durumda kalır. Son senaryo ise en istenmeyen olasılık olur; Türkiye ya kendisi ya da baÅŸkaları yoluyla silaha baÅŸvurur.

Risk senaryosu

IŞİD, herhangi bir terör örgütü deÄŸil; bir alternatif ordu ya da milis gücü, Arap Sünni kimliÄŸi altında Suriye ve Irak’ı içine alan bir devlet kurma amacında. Halk desteÄŸi var, ordu kurmuÅŸ, vergi topluyor, ÅŸimdi de ‘parasız devlet olmaz’ kaygısıyla petrol bölgelerini denetimine alıyor. Kürtleri bölgelerine çekilmeye zorlarken diÄŸer etnik-dini grupların da alanı terk etmesini saÄŸlıyor. Osmanlı’nın son dönemindeki, ‘Ankara hükümeti-Ä°stanbul hükümeti’ gibi bir durum yaratmış vaziyette. Dolayısıyla bugün gelinen aÅŸama itibarıyla yapılacak tartışmanın konusu, coÄŸrafyadaki deÄŸiÅŸimleri içeriyor.

Bir tür Arap Taliban yönetimi olan yeni bir devlet öngören IŞİD, bu amacına ulaÅŸabilir mi belli deÄŸil. Sonucu belirleyecek olan IŞİD’in yaptıklarından çok ona karşı kimlerin ne tür önlemler alacağı.

Bu çerçevedeki en kritik soru, IŞİD faaliyetlerinin kim tarafından desteklendiÄŸi sorusu; zira baÅŸarı ya da baÅŸarısızlığı muhtemelen buna baÄŸlı. DesteÄŸin nereden geldiÄŸini anlamak kolay deÄŸil, en spekülatif konu bu. IŞİD, Suriye ve Irak’ın üçer bölgeye bölünmeleri ve bölünen parçaların sınırları deÄŸiÅŸtirerek birleÅŸmeleri riskini ortaya koyuyor. Soru açık, bu riskin doÄŸmuÅŸ olması, hangi oyuncuların elini güçlendirebilir?

Süreç senaryoları

Henüz yorum yapılmamış.

* İşaretli tüm alanları doldurunuz.