Sosyal Medya

Makale

Ä°ran ile yeniden

tarihinde yayınlandı.

Türkiye’deki hemen her dönemin diplomasi çevrelerinin ortak kanaati, Ä°ran ile diplomasinin zor olduÄŸu yönündedir. Ä°ddiaya göre zorlukların bir yönünü Ä°ran dış politika teamülleri oluÅŸturur. Muhataplardan biri bir konuyu kabul ederken, bir baÅŸkasının reddetmesi; yapılacak anlaÅŸmalara son dakikalarda hükümler eklenmesi, ser verip sır vermeme davranışları sıkça anlatılan hikayelere karşılık gelir. Ä°ran tarihi ve devlet yapısı incelendiÄŸinde, nedenlerini bulmak çok zor deÄŸil.

Öte yandan Ä°ran’la sürdürülen diplomatik iliÅŸkilerdeki esas zorluÄŸun iki ülke arasında hem rekabet ve uzlaÅŸmazlıkların hem de ortak çıkarların bulunmasından kaynaklandığı söylenebilir. DiÄŸer bir ifadeyle iki ülke iliÅŸkilerini belirleyen iki sepet olduÄŸu, birinin içinin sorunlarla, diÄŸerinin içinin ise fırsatlarla dolu olduÄŸu ileri sürülebilir. Bugüne kadar her iki taraf da, bu iki sepeti birbirine karıştırmama baÅŸarısı gösterdi. Ancak günümüz küresel geliÅŸmeleri, her iki tarafı da sepetleri ayrı tutma konusunda zorluyor.

Ä°liÅŸkileri hassas dengesinde yürütme kaygısı, Ä°ran CumhurbaÅŸkanı Ruhani’nin ziyaretiyle ve özellikle de yüksek stratejik iÅŸbirliÄŸi kurulmasıyla aşılmaya çalışılıyor.

Sorunlar-fırsatlar

Ä°ki ülke arasında sorun oluÅŸturan konular, esas itibarıyla doÄŸrudan iki ülkeyi ilgilendiren sorunlar deÄŸil, bölgesel geliÅŸmeler ve küresel oyuncuların rekabeti bir dizi konuda iki ülkeyi karşı karşıya getiriyor.

Sorunların başında, OrtadoÄŸu’da Ä°ran hangi kesimleri destekliyorsa, Türkiye’nin karşı tarafı destekliyor olması geliyor. Gayet tabi her biri, diÄŸerinin faaliyetini kendi alanını daraltma olarak görüyor. Ä°ran Esad’ı, Türkiye muhalefeti; Ä°ran Maliki’yi Türkiye Maliki karşıtlarını destekliyor. Türkiye Filistin’de Hamas’ı kazanmaya uÄŸraÅŸtıkça Ä°ran, Lübnan’da Hizbullah’ı güçlendiriyor. Türkiye Azerbaycan’la yeni anlaÅŸmalar yaptıkça, Ä°ran Ermenistan’la yakınlaşıyor. Türkiye NATO füze sistemi konuÅŸlandırdıkça, Ä°ran Rusya ve Çin’den daha fazla silah satın alıyor.

Bununla birlikte, iki ülkeyi birlikte davranmaya iten nedenler de az sayıda deÄŸil. En azından Ä°ran enerji konusunda Rusya’nın ipoteÄŸinden kurtulmayı istiyor; Türkiye de enerji satın almaya hazır. Ä°ran, Kürtlerin ayrı devlet kurmasını istemiyor; Türkiye de bu projeye sıcak bakmıyor. Ä°ran, ABD’nin OrtadoÄŸu’da askeri varlığından rahatsız; Türkiye de bu konuya bayılmıyor.

Ruhani’nin ziyareti, anlaÅŸmazlık konularını, anlaÅŸma konuları içinde eritme arayışı olarak görülebilir.

Henüz yorum yapılmamış.

* İşaretli tüm alanları doldurunuz.