Sosyal Medya

Makale

Rusya-Çin Anlaşması

tarihinde yayınlandı.

Rusya ile Çin, dünya dengelerini önemli ölçüde etkileyecek bir anlaÅŸmaya imza attılar. AnlaÅŸmanın konusu yaklaşık 400 milyar dolarlık doÄŸalgaz. Rusya, Çin’e 2018’den itibaren her yıl yaklaşık 40 milyar metreküp gaz satacak. Çin doÄŸalgaz ihtiyacının büyük kısmını Türkmenistan’dan saÄŸlamaktaydı, bu proje ile Rusya’nın Türkmenistan-Çin iliÅŸkilerini de belirleyeceÄŸi öngörülebilir.

Hali hazırda iki ülke arasında doÄŸalgaz boru hattı mevcut olmasına raÄŸmen, yapılan anlaÅŸmayla yeni boru hattı da inÅŸa edilecek. Ayrıca imzalanan anlaÅŸmalar sadece enerji konularını kapsamıyor, iki ülke arasındaki 90 milyar dolarlık ticaret hacminin yaklaşık on yıl içinde iki yüz milyar dolara çıkarılması öngörülüyor.

Kapsamına ve önemine uygun olarak bu anlaÅŸmanın müzakerelerinin on yıldan uzun zamandır sürdüÄŸünü hatırlatmak lazım. Ayrıca, bu müzakerelerin de ‘raunt’ olarak adlandırılması mümkün, zira son derece çekiÅŸmeli geçmiÅŸ. Sonunda metinler hazırlanmış, kalemlere mürekkepler çekilmiÅŸ ve Putin’in Çin gezisinde imzaların atılması planlanmış. Putin’in üç gün önce gerçekleÅŸtirdiÄŸi Çin ziyareti sırasında da anlaÅŸma imzalanmış.

Büyük blok oluÅŸumu

Çin Ulusal Petrolü ile Gasprom arasında imzalanan anlaÅŸma konusunda anlaşıldığı kadarıyla son dakikaya kadar bazı uzlaÅŸmazlıklar yaÅŸanmış. Tıpkı Türkiye ile AB arasında müzakerelerin baÅŸlayacağı Ekim 2005’deki toplantıda olduÄŸu gibi, Pekin’de de saatler durdurulmuÅŸ, imzalar son dakikada, Putin ülkesine dönmeden hemen önce imzalanmış.

Süreç içindeki anlaÅŸmazlıkların büyük ölçüde ekonomik nedenlerden kaynaklandığı düÅŸünülebilir. Ancak on yıldır çözülememiÅŸ sorunların son dakikaya bırakılması, daha çok taraflar arasındaki siyasi iliÅŸkilerin düzeyini tanımlar. Tıpkı Türkiye-AB iliÅŸkilerinde olduÄŸu gibi; ekonomik-ticari iliÅŸkileri geliÅŸtirme esas alınırken siyasi ortaklıkta nazlı bir tutum sergilenmesi söz konusu.

Her ne kadar iki büyük güç arasındaki siyasi ortaklık keskin bir ÅŸekil almadıysa da, bu anlaÅŸma zorunlu olarak ikisini stratejik ortak haline getiriyor. Bu stratejik cephenin rakibini ise ABD ile AB arasında imzalanması öngörülen ve kısa adı Tafta olan serbest ticaret anlaÅŸması olduÄŸuna ÅŸüphe yok. Kısacası bir tarafta NATO-TAFTA ittifakı, öteki tarafta Åžanghay-Gaz ittifakı oluÅŸuyor gibi. Buna yeni bir tür DoÄŸu-Batı bloklaÅŸması denebilir, tabi her Blok’un karşı tarafla iliÅŸkileri kesilmeksizin.

KeskinleÅŸen rekabet

Söz konusu giriÅŸimlerin Ukrayna kriziyle hızlandığına ÅŸüphe bulunmuyor. Ukrayna krizi, ABD’nin Rusya ile ilgili politikalarını deÄŸiÅŸtirmesine yol açmış gözüküyor. Sadece Batı’da deÄŸil ve sadece Rusya coÄŸrafyasında deÄŸil, Çin coÄŸrafyasında da ABD’nin sınırları yeniden çizme çabasına girdiÄŸi belirtilmeli. Tayland krizi, bu çerçevede okunabilir.

Henüz yorum yapılmamış.

* İşaretli tüm alanları doldurunuz.