Murat Sayımlar: Meydan okumalar ve yüzleşmeler

Meydan okumalar; yerleşik, kabul görmüş, alışkanlık haline gelmiş, konsolide olmuş, sorgulaması ve arayışı bitmiş olan şeylerin veya olan şeylerle; insanların hallerinin, düşüncelerinin, iddialarının, sistemlerinin, dinlerinin vesaire; farklı iddialara, görüşlere, tarzlara, sistemlere, hallere maruz kalmaları ile ortaya çıkar.

Meydan okuyanın; iddiasının, gücünün, tutarlılığının, bütünlüğünün, ölçülebilirliğinin, karmaşıklığı ya da anlaşılmazlığının vesaire, diğerine nazaran daha farklı, belki üstün ya da etkileme gücüne sahip olması gerekmektedir.

Eğer meydan okumaya maruz kalan; fikir-inanç ve sistem bütünlüğüne sahip olmayan bir halde; zayıf, şüphe ve eziklik içinde ise bu meydan okumanın altında kalmak ihtimali yüksektir. Bunun neticeleri arasında; hal ve mahiyet değişikliği, yenilgi psikolojisi, kayıplar, beka sorunu, zayıflık, kölelik ve benzeri tezahürler olabilir. 

Eğer meydan okumaya maruz kalan, meydan okuyan kadar kavi ve kararlı ise bu durumda karşılıklı mücadele, vuruşma başlar ve daha sert olan, tabiatı gereği diğerini çatlatır, değişimin öznesi olabilir. 

Meydan okuma süreçlerinin fıtri özelliklerinden birisi de aynı zamanda bütün tarafların yüzleşmelere maruz kalmalarıdır.

Yüzleşmeler eğer doğasına uygun bir anlam ve kıymet içerisinde anlaşılıp kabul edilebilirse, hayatın en tesirli eğitim ve kemâlât yöntemleri olarak fonksiyon icra ederler. Buna Rab mektebi diyebiliriz ki bu noktada hayatın neresinde neler için istihdam edildiğimiz dikkatten kaçırılmamalıdır. Zira insanın iç muhasebesi, murakabesi, arınması bu dikkati sayesinde, buradan yüzünü asıla döndüğünde mümkün olabilir.

Sözle, fiille, ilişkiyle, sosyal, ekonomik, entelektüel, hukuki ya da zecri biçimde dayak yediklerini veya zorlandıklarını hissedenlerin bu durumdan elde edecekleri, yüzleşmeler karşısında ki duruşları ve tutumlarına uygun olarak tahakkuk eder; yenilgi, hüsran, eziklik veya güç, kemal, fayda olarak ortaya çıkarlar. 

Dayak yediğimizi düşündüğümüz durumlar her zaman kötü değildir. Belki de sadece o durumda öğrenip yararlanılacak bilgi veya duygular söz konusu olabilir. 

Yüzleşilen durumu kişiselleştirip, kendine karşı olarak değerlendirmek; bir yönden, mevcut hâle ilişkin bir psikolojik probleme veya bir şahsiyet sorununa işaret edebilir. Diğer taraftan, bu yüzleşmeden istifade edememek ya da altında kalmak gibi kayıplar söz konusu olabilir.

Eğer yüzleşme durumu, istifade edilecek bilgi fırsatı veya sadece bir veri olarak kabul edilirse, bu kere ciddi kazançlar elde edilebilir. Bunu belirleyen husus ise; hevayla, egoyla ilişkinin edilgen unsuru olmak ya da sadece Rabbe kulluk etmek kıvamında olup yüzleşmelerin, Rab mektebinin en önemli usullerinden birisi olduğunu bilmektir.

Yüzleşmekten korkmak, çekinmek, kaçmak; anlık ve cüzi konfor elde etmek gibi görülse de bilmenin ve olmanın en güçlü fırsatlardan birisinden yararlanamamak anlamına gelebilir. Bunun sonuçlarının dünya boyutunu etkileyen yansımaları olabileceği gibi, asıl sonraki boyuta etkileri, telafisi mümkün olmayan risk ve tehditleri içermektedir.

Murat SAYIMLAR