Sosyal Medya

Hamas Suriye konusunda tavır mı değiştirdi?

Hâlid Meşal'in ne düşündüğünü anlayabileceğimiz bir ipucu olsa ya da çıkıp açık açık konuşsa...



Gazze'deki Hamas hükümetinin Başbakanı İsmail Haniye, İsrailli asker Gilad Şalit'e karşılık 1027 Filistinli tutuklunun serbest bırakıldığı takasın yıldönümünde yaptığı konuşmada, Mısır ve Suriye konusunda dikkat çekici açıklamalarda bulundu. "Hiç bir ülkenin iç işlerine karışmadık, karışmıyoruz. Suriye, Mısır, Lübnan... Bütün Arap ve İslam devletlerine karşı duruşumuz budur" diyen Haniye, sadece Filistin sahasında faaliyet gösterdiklerini, silahlarının da sadece 'Siyonist düşman'a dönük olduğunu vurguladı. 

İsmail Haniye'nin bu sözleri, tek başına ele alındığında, Mısır'da yaşanan darbe sürecinin ardından köşeye sıkışan Hamas'ın 'mecburi' yorumları olarak okunabilir. Hatta, "gönlü halklardan yana olan Hamas, kendisini bölgeyi saran ateşten koruyabilmek için takiyye yapıyor" da denilebilir. 

Ancak Haniye'nin söylediklerini, Hamas'ın iki numarası Musa Ebu Marzuk'un geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamalarla üst üste koyduğumuzda ortaya daha farklı bir resim çıkıyor: 

Merkezi Lübnan'da bulunan Meyâdin televizyonuna özel bir röportaj veren Musa Ebu Marzuk, özellikle Hamas'ın Suriye siyaseti, İran ve Hizbullah'la ilişkileri gibi konularda oldukça şaşırtıcı şeyler söyledi. 

Suriye'de halkın taleplerinin yerine getirilmesi gerektiğini vurgulayan Ebu Marzuk, sunucunun, "Beşşar Esed rejimini, Müslüman Kardeşler'e olan destek nedeniyle mi terk ettikleri" sorusuna, 1980'leri hatırlatarak cevap verdi. Müslüman Kardeşler'in rejimle daha önce de kavgaya tutuştuğunu kaydeden Ebu Marzuk, buna rağmen Hafız Esed ve oğlu Beşşar zamanında Baas yönetimiyle derin ilişkiler kurmaktan kaçınmadıklarını söyledi. Müslüman Kardeşler'den ilham aldığı söylenen bir siyasal hareketin durduğu yer açısından epey cesur bir itiraftı bu doğrusu. Nitekim Ebu Marzuk, sözlerinin barındırdığı derin çelişkiyi fark etmiş olacak ki, "Bu başka bir mesele" diyerek konuyu çabucak kapattı. 

Suriyeli muhalifleri desteklemediklerini, muhaliflerle resmi olarak hiçbir temas kurmadıklarını ve Suriye'nin iç işlerine karışmadıklarını belirten Ebu Marzuk'un en ilginç açıklaması ise, Hamas Lideri Hâlid Meşal'in Gazze ziyareti sırasında yaşananlara dair oldu. 

Geçtiğimiz aralık ayında 45 yıl sonra ilk kez doğduğu topraklara ayak basan Meşal, on binlerce kişinin katıldığı mitingde insanların karşısına, boynunda Suriyeli muhaliflerin bayrağının renklerinden (beyaz-yeşil-siyah) oluşan bir atkıyla çıkmıştı. Ateşli konuşması sırasında hızını alamayan Meşal, muhaliflerin bayrağını da sallamış, çılgınlar gibi alkışlanmıştı. 

Meyâdin kanalının sunucusu, tam da bu sahneyi sordu Ebu Marzuk'a. Aldığı cevap ise, herkes gibi sunucuyu da çok şaşırttı. "Ben o olay yaşanırken sahnede Meşal'in yanındaydım" diye söze başlayan Ebu Marzuk, şöyle devam etti: "Orada birçok bayrak vardı. Meşal'e sırayla bayrakları uzatıyorlardı, o da havaya kaldırıp sallıyordu. Suriyeli muhaliflerin o bayrağına sıra geldiğinde, neyi salladığını fark etmedi bile Meşal. Öylesine sallayıp geçti. Amacı kesinlikle muhaliflere bilinçli bir destek değildi." 

Allah'tan, Meşal'in boynundaki atkıyı sorup Ebu Marzuk'u daha fazla mahcup etmedi sunucu. 

Bir soru üzerine, Hamas'ın İran'dan yardım almaya devam ettiğini de açıklayan Musa Ebu Marzuk, Tahran'la ilişkilerinin hiçbir zaman kopmadığını söyledi. İran'ın Filistin direnişine unutulmaz yardımlarda ve desteklerde bulunduğunu ifade eden Ebu Marzuk, Hizbullah'la Hamas arasındaki bağlantının da sürdüğünü söyledi. Ebu Marzuk, Hizbullah lideri Hasan Nasrallah'la bizzat yaptığı bir görüşmede, Nasrallah'ın kendisine "Hamas'ın Suriye'deki duruşunu anlayışla karşılıyoruz" dediğini bile aktardı. 

İsmail Haniye ve Musa Ebu Marzuk gibi Hamas'ın önde gelen iki isminin, birbirinden birkaç gün arayla yaptığı bu konuşmaların satır aralarına göz attığımızda, Hamas'ın yeniden İran'a yaklaşma iradesi sergilediğini düşünebiliriz. Gerek yapılan açıklamalar, gerekse Hâlid Meşal'in attığı adımlar bağlamında düşünüldüğünde, son üç yılda örgütün Suriye siyasetinin şu aşamaları kaydettiği söylenebilir: 

Suriye'de olaylar ilk patlak verdiğinde, Hamas yapıcı bir şekilde arabuluculuğa soyundu, ancak rejimle diyalog yolları kapandı. Bunun üzerine, kısa bir kararsızlığın ardından merkez Şam'dan Doha'ya taşındı. 

Herkes gibi Hamas da Esed'in kolayca devrileceğini ya da dünyanın müdahale ederek rejimin ipini çekeceğini düşünüyordu. Rejim düşmediği gibi, Suriye'de muhalefet olarak El Kaide ve türevlerinin öne çıkmaya başlaması, Hamas'ı da endişelendirdi. Bu arada Katar'ın bölgede sergilediği atak siyaset, Hamas'a da büyük bir manevra alanı açmıştı. Ancak önce Katar'da emir değişimi, ardından da Mısır'da yaşanan darbe, Hamas'ı geri çekilmeye ve Ortadoğu'daki dengeleri yeniden düşünmeye itti. Hamas yönetimi, bu süreçte bölgedeki kemikleşmiş yapının aslında hiç kırılmadığını, Müslüman Kardeşler iktidarının kısa süreli bir seraptan ibaret olduğunu acıyla fark etmiş olmalı. Suriye meselesinde İran ve Rusya'nın oynadığı kumar tutunca, Hamas da mecburen eski statükoya geri dönmeye karar verdi. Çünkü tutunacak başka dalı kalmadı. (Hamas kadroları, gösterdiği bütün yakınlığa rağmen, Türkiye'nin gücünün sınırlarının farkında. Merkez olarak Türkiye'nin seçilmemesinin en büyük nedeni de bu.) 

Bu manzaraya ilave olarak, Meşal'in, Suriye muhalefetinin temsilcileriyle birçok defalar yaptığı şahsi görüşmelerinin de, Suriye'nin geleceğine dair onu ümitsizliğe sevk ettiği tahmin edilebilir. Meşal gibi siyasi zekâsı oldukça yüksek biri, Suriyeli muhaliflerin ülkeyi taşıyamayacaklarını görmemiş olamaz. 

Şu kritik noktada, keşke Hâlid Meşal'in ne düşündüğünü anlayabileceğimiz bir ipucu olsa ya da çıkıp açık açık konuşsa... 

[email protected]

@ntahakilinc 


Hâlid Meşal ve İsmail Haniye, Suriyeli muhaliflerin bayrağının renklerini taşıyan atkılarla Gazzelileri selamlarken...



Meşal ve Haniye, Suriyeli muhaliflerin bayrağıyla görüntü verirken, sol başta Musa Ebu Marzuk görülüyor.



Hâlid Meşal, Suriyeli muhaliflerin bayrağını dalgalandırırken.. Musa Ebu Marzuk, bu görüntü için, "Meşal hangi bayrağı kaldırdığını fark etmedi" yorumunda bulundu.

Henüz yorum yapılmamış.

* İşaretli tüm alanları doldurunuz.