Cumhuriyetin kuruluşunda Kürtlerin temsil krizi ve çıkarılan yasalar
Follow @dusuncemektebi2
Osmanlı döneminde elbette ki Kürtleri modern anlamda temsil eden bir takım kurumlar henüz oluşmamıştı; ama bu tür yapılar Türkiye’nin batısında da zaten oluşmamıştı.
Ne var ki, cumhuriyet döneminde Kürtleri temsil etme hakkı, Çankaya’dan tespit edilen, Mustafa Kemal’e bağlılıklarından kuşku duyulmayan ve daha çok Cumhuriyet Halk Fırkası (CHF) yönetiminde etkin olan, Mazhar Müfit Kansu, Nafi Atuf Kansu Tahsin Banguoğlu gibi çoğu zaman bölgeyle hiçbir alakası olmayan ve Kürtlerin hiçbir zaman görüp-tanımadığı bazı “makbul” şahsiyetlere verilmiştir.
Bütün bir cumhuriyet yönetimi boyunca da, Kürtlere gerek sivil alanda gerekse de siyasi alanda kendilerini modern anlamda temsil edecek kurumlarının geliştirememeleri konusunda büyük baskılar ve yasaklar uygulanmıştır.
Yasalar herkes içindi, ama bazıları Kürtler içindi
Cumhuriyetle birlikte yeni rejimin Kürtlere ilişkin bazı önemli yasa ve uygulamalarını ise birkaç cümleyle alt alta verilmiştir
Şeyh Sait Ayaklanması sırasında çıkartılan Takrir-i Sükûn Kanunu. 3 Mart 1925 tarihinde TBMM'de kabul edilen ve 3 maddeden oluşan Takrir-i Sükûn Kanunu'nun 1. maddesi şöyleydi: “İrtica ve isyana ve memleketin nizam-ı içtimaisi (toplumsal düzen) ve huzur ve sükûnu ve emniyet ve asayişini ihlale bais (bozmaya yönelik) bilumum teşkilât ve tahrikat ve teşvikat ve neşriyatı (örgütlenmeleri, kışkırtmaları, yüreklendirmeleri ve yayınları), hükümet reisi cumhurun tasdikiyle ve re'sen ve idareten men'e mezundur (kendi başına yasaklamaya yetkilidir). İş bu ef'al erbabını (bu eylemleri işleyenleri) hükümet İstiklâl Mahkemesi'ne tevdi edebilir.”
‘Gayet mahremdir’ ibaresi taşıyan 24 Eylül 1925 tarihli Şark Islahat Planı Kararnamesi.
1587 sayılı kanunla belirlenen “Milli kültürümüze, ahlak kurallarına, örf ve adetlerimize uygun düşmeyen, kamuoyunu inciten adların değiştirileceği” hükmü ile her nasılsa Türkçe olan birkaç köy ve mıntıka ismi hariç olmak üzere, tüm yer isimleri değiştirilerek uydurulan bir takım Türkçe adlarla değiştirildi.
14 Haziran 1934 tarih ve 2510 sayılı İskân Kanunu’nda açıkça soy ve ırk kelimelerine yer verilmekteydi.
25 Aralık 1935 tarihli Tunceli Kanunu.
Tasarım ve Kodlama BEYRİBEY BİLİŞİM

Henüz yorum yapılmamış.