Şevket Hüner: Hakikatin Üzerindeki Örtü

Kur’an’da, bilinen, görülen veya kendisine ulaşılması mümkün olan hakikatin üzerinin örtülmesi, onun görünmez hâle getirilmesi ve insanın hakikate ulaÅŸmasını saÄŸlayacak yolların kapatılması küfürdür. Bu açıdan kâfir, yalnızca “inanmayan” kiÅŸi deÄŸil, hakikatin üzerini örten, onu görünmez kılan, delilleri etkisizleÅŸtiren ve insanlarla hakikat arasına perdeler koyandır.

Küfür, hakikati tehlikeli, sakıncalı ve uzak durulması gereken bir şey gibi göstermeye yönelik aktif bir çabadır. Dolayısıyla küfür, hakikatin varlığını inkâr etmekten çok, onu görünmez kılma ve insanın gözünü başka yönlere çevirme çabasıdır.

Kibrin, çıkar ilişkilerinin ve bağnazlığın gölgesinde kalan zihin, hakikatin aydınlığından rahatsız olmaya başladığında onun üzerini örtmeye girişir. Bu örtme çabası, gerçeğin kendisini yok edemeyeceğini bilen ama onun görünmesini engellemek isteyen çaresiz bir dirençtir.

Küfür, gerçeği çürütmeden de onun görülmesini engeller. Delili yok edemeyince onu değersizleştirir, gerçeği yalanlayamayınca onu tehlikeli gösterir, hakikati susturamayınca onu dile getirenleri itibarsızlaştırır.

Firavun, kendisine hakikati ileten Musa’yı(as) toplum için bir tehdit ilan etmiÅŸti. Böylece mesele “Musa’nın söyledikleri doÄŸru mu?” sorusundan çıkarılıp “Musa toplumun düzenini bozmak isteyen tehlikeli biridir” noktasına taşınır. Tarih boyunca hakikati haykıranların "düzeni bozan", "toplumu nifaka sürükleyen" ya da "akıl saÄŸlığını kaybetmiÅŸ" kimseler olarak itham edilmesi tesadüfi deÄŸildir

Ä°nsanları hakikatten uzaklaÅŸtırmanın yolu, ona yaklaÅŸmayı tehlikeli hâle getirmektir. “Bunu sorgulama”, “bunun peÅŸinden gitme”, “bunun sonu felakettir”, “bu düşünce toplumu bozar” denildiÄŸinde, hakikatin içeriÄŸi araÅŸtırılmadan önce onun etrafına korku duvarları örülür. Böylece insanın zihnine bir yasak, kalbine bir korku, iradesine bir tereddüt yerleÅŸtirilir.

Delilleri görmezden gelmek, açık işaretleri başka anlamlara çekmek, gerçeği işitmemek için kulak vermemek, düşünmemek için zihni devre dışı bırakmak ve hakikati dile getirenlere karşı baskı oluşturmak aynı sürecin farklı görünümleridir.

Bir toplumun gelenekleri, iktidar iliÅŸkileri, çıkarları, korkuları ve alışkanlıkları da hakikatin önüne perde olabilir. Ä°nsan, “Atalarımızı böyle bulduk” diyerek düşünmeyi bırakabilir. Bir düzen, kendisini sorgulayan her sözü “fitne” ilan edebilir. Bir otorite, kendisine yöneltilen haklı soruları bastırabilir. Bir çıkar grubu, kendi menfaatlerini korumak için gerçeÄŸin görünmesini istemeyebilir. Böylece küfür, hakikatin toplumsal dolaşımını engelleyen bir yapıya dönüşür.

“Bunu araÅŸtırırsan düzen bozulur”, “bunu sorgularsan deÄŸerlerini kaybedersin”, “bunu düşünürsen toplumdan dışlanırsın” gibi korkular, zihinde hakikate karşı bir sansür ve algı operasyonudur. Soruların sorulmasını engellemek, fikirlerin yayılmasını önlemek ve zihinsel uyanışı bastırmak, gerçeÄŸin önünü kesme arzusunun doÄŸal bir sonucudur.

İnsan, kibir, çıkar, korku, bağımlılık, taassup gibi hakikatin önüne çekilen görünmez örtülerden sıyrılmalıdır. Zira insan, hakikati görmediği için değil, görmek istemediği için göremez.

Kur’an körü körüne kabulü deÄŸil, düşünmeyi, duyduÄŸunu tekrarlamayı deÄŸil, delil istemeyi, çoÄŸunluÄŸa uymayı deÄŸil, hakikatin peÅŸinden gitmeyi önemser.Kur’an’a göre hakikate ulaÅŸma yolu akıl, vicdan, tefekkür, gözlem ve delille birlikte yürür. Küfür ise bu yolları iÅŸlevsizleÅŸtirir.

Hakikat örtülse de varlığını sürdürür, mesele, insanın onu yeniden görmeye cesaret etmesidir. Kur’an’ın küfre karşı uyarısı, aslında insanın kendi fıtratına, kendi hakikat arayışına sahip çıkma çaÄŸrısıdır. Zira hakikat özgürleÅŸtiren, yüklerinden arındıran, kalbi aydınlatan bir nurdur.

Ve belki insanın kendisine sorması gereken en zor soru da şudur: Ben hakikati gerçekten mi reddediyorum, yoksa hakikate ulaşmamı sağlayacak yolları kendi ellerimle mi kapatıyorum?

Şevket HÜNER / 29 Rebiülevvel 1448