302 Kurumu: UNRWA 174 bin mülteciyi kayıtlarından çıkardı

Merkezi Beyrut’ta bulunan bir insan hakları kuruluşu olan 302 Mülteci Haklarını Savunma Kurumu, Birleşmiş Milletler Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı’nın (UNRWA) Suriye ve Gazze Şeridi’ndeki kayıtlarından yaklaşık 174 bin Filistinli mülteciyi düşürdüğünü açıkladı. Kurum bu sonuca, ajansın 2025 ve 2026 yıllarında yayımladığı raporlardaki rakamları karşılaştırarak ulaştı.

Kurum 5 Ekim Pazartesi günü yaptığı basın açıklamasında, UNRWA’nın 26 Eylül 2026’da yayımladığı raporda Suriye’de 418 bin, Gazze Şeridi’nde ise 1 milyon 547 bin kayıtlı Filistinli mülteci bulunduğunun görüldüğünü belirtti.

Kuruma göre buna karşılık ajansın Haziran 2025’te yayımladığı bir raporda Suriye’de 582 bin 746, Gazze Şeridi’nde ise 1 milyon 556 bin 62 kayıtlı Filistinli mülteci yer alıyordu.

Kurumun aktardığına göre karşılaştırma, kayıtlı mülteci sayısının Suriye’de yaklaşık 165 bin, Gazze Şeridi’nde ise yaklaşık 9 bin azaldığını, toplamda düşüşün 174 bin mülteciye yaklaştığını ortaya koyuyor.

Kurum, UNRWA’ya kayıtlı Filistinli mültecinin, Suriye dışına göç etmek zorunda kalsa, ülke içinde yerinden edilse ya da dünyanın herhangi bir ülkesinde ikamet etse bile adının ajansın kayıtlarında kalmaya devam ettiğini vurguladı.

Kurum ayrıca, kendi görüşüne göre Filistinli mültecinin başka bir ülkenin vatandaşlığına sahip olmasının mülteci statüsünü ve bu statüden doğan hakları ortadan kaldırmadığının altını çizdi.

Öte yandan kurumun aktardığı rakamlara göre UNRWA’nın diğer faaliyet bölgelerinde kayıtlı Filistinli mülteci sayısı bir önceki yıla kıyasla arttı. Buna göre sayı Ürdün’de 2 milyon 372 bin 389’dan yaklaşık 2 milyon 400 bine, Lübnan’da 486 bin 269’dan yaklaşık 490 bine, işgal altındaki Kudüs dahil Batı Şeria’da ise 917 bin 942’den yaklaşık 940 bine yükseldi.

Kurum, Suriye ve Gazze Şeridi’ndeki kayıtlı mülteci sayısının diğer faaliyet bölgelerinde artışla eş zamanlı olarak düşmesinin, UNRWA’nın kayıtlarını güncellerken esas aldığı temeller ve kriterler konusunda soru işaretleri doğurduğunu değerlendirdi.

Kurum, Suriye’ye ilişkin rakamın, hâlihazırda orada bulunan ve ajansın hizmetlerinden yararlanan mültecilerin sayısını yansıttığı gerekçesiyle açıklanmasının, kendi görüşüne göre, UNRWA’nın faaliyet bölgeleri dışında yaşayanlar da dahil olmak üzere diğer mültecilerin isimlerinin kayıtlara dahil edilmemesini açıklamadığını ifade etti.

Gazze Şeridi’yle ilgili olarak ise kurum, UNRWA’nın kayıtlı mülteci sayısındaki düşüşü savaş sırasında yaşanan ölümlere bağlayabileceği ihtimaline işaret etti. Ancak kurum, Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre 2025 yılında Gazze Şeridi’ndeki yeni doğum sayısının yaklaşık 50 bine ulaştığına dikkat çekti.

Kurumun tespitleri mülteci sayılarıyla sınırlı kalmadı; kurum Filistinli mülteci kamplarına ilişkin verileri de ele aldı. Kurum, UNRWA’nın Haziran 2025 raporunda beş faaliyet bölgesinde 58 kamp bulunduğunun belirtildiğini hatırlattı. Bu kampların 10’u Ürdün’de, 9’u Suriye’de, 12’si Lübnan’da, 8’i Gazze Şeridi’nde ve 19’u işgal altındaki Kudüs dahil Batı Şeria’da yer alıyordu.

Kurum, Eylül 2026 raporunda ise Ürdün, Lübnan ve işgal altındaki Kudüs dahil Batı Şeria’daki kamp sayılarına yer verildiğini, Suriye ve Gazze Şeridi’ndeki kamp sayılarının ise belirtilmediğini ekledi.

Mülteci verilerinde ve kamp sayılarında meydana gelen değişikliklerin ciddiyetinden duyduğu endişeyi dile getiren kurum, ajansın Suriye’deki çalışmalarına ilişkin yeni uygulama veya yönelimlerin olup olmadığını takip ettiğini bildirdi.

Kurum, bu gelişmeleri UNRWA’nın özellikle Gazze Şeridi’nde siyasi olarak hedef alınması şeklinde nitelendirdiği durumla ilişkilendirdi ve kendi değerlendirmesine göre bu değişikliklerin Filistinli mülteciler meselesinin ve geri dönüş haklarının sona erdirilmesine yönelik bir başlangıç olabileceğini öne sürdü.

Kurum, UNRWA’dan mülteci kayıtlarında ve kamp sayılarında meydana gelen değişikliklerin niteliğini açıklamasını talep etti. Kurum, ajansın raporunda yer alan rakamların düzeltilmesi gereken teknik hatalardan mı kaynaklandığını, yoksa başka uygulamaları mı yansıttığını sordu.

Filistin Enformasyon Merkezi